Review The Odyssey: Nolan Có Hồi Sinh Được Dòng Phim Sử Thi?

Nếu lật lại lịch sử Hollywood, dòng phim sử thi thần thoại Hy Lạp từng có một thời hoàng kim rực rỡ với những cái tên khuynh đảo phòng vé như Troy, 300 hay Clash of the Titans. Nhưng suốt cả thập kỷ qua, sân khấu điện ảnh gần như bị các vũ trụ siêu anh hùng chiếm trọn, dòng phim này lặng lẽ lùi vào bóng tối.

Khán giả bắt đầu thèm khát một tác phẩm sử thi hoành tráng, máu lửa, nơi con người trần mắt thịt dám đối đầu cả thần linh. Và để giải cơn khát đó, Christopher Nolan đã đưa lên màn ảnh rộng một trong những truyền thuyết vĩ đại nhất, nguyên thủy nhất của nhân loại: The Odyssey.

The Odyssey đánh dấu sự trở lại của dòng phim sử thi thần thoại Hy Lạp trên màn ảnh rộng

Với kinh phí khổng lồ và thời lượng gần 3 tiếng, liệu The Odyssey có phải trải nghiệm choáng ngợp chưa từng có, siêu phẩm cứu rỗi dòng phim sử thi, hay chỉ là tác phẩm lê thê thử thách sự kiên nhẫn? Hôm nay, hãy cùng W2W Movie review chi tiết bộ phim này nhé.

Bản trường ca vĩ đại của Odysseus

Trước khi bước lên con tàu định mệnh để review phim, chúng ta cần phổ cập lại chút bối cảnh thần thoại cho những ai chưa từng đọc nguyên tác. Hiểu rõ cái gốc câu chuyện sẽ giúp trải nghiệm xem phim trọn vẹn hơn.

The Odyssey vốn không phải một cuốn tiểu thuyết thông thường. Cùng với The Iliad, đây là bản trường ca bất hủ bằng thơ của đại thi hào mù Homer, đặt nền móng cho toàn bộ nền văn học phương Tây.

Trái tim của tác phẩm chính là Odysseus, vị vua mưu trí bậc nhất xứ Ithaca. Nếu đã xem Troy, hẳn còn nhớ Odysseus chính là bộ não đứng sau chiến thuật Ngựa gỗ thành Troy khét tiếng, giúp quân Hy Lạp kết thúc cuộc chiến mười năm đẫm máu chỉ trong một đêm.

Odysseus, biểu tượng của trí tuệ trong thần thoại Hy Lạp cổ đại

Vậy điều làm nên sự khác biệt của Odysseus giữa muôn vàn nhân vật thần thoại? Khác với những á thần sức mạnh vô song như Achilles hay Hercules, Odysseus thuần túy chỉ là người trần mắt thịt, chịu đau, biết sợ, và có thể chết bất cứ lúc nào. Vũ khí sắc bén nhất của ông không phải gươm giáo hay khiên, mà là trí tuệ.

Tuy nhiên trong văn hóa Hy Lạp cổ đại có khái niệm Hubris, tức sự kiêu ngạo tột độ khi con người nghĩ mình có thể sánh ngang, thậm chí qua mặt thần linh. Chính sự kiêu ngạo của kẻ chiến thắng đã khiến Odysseus đắc tội với các thế lực siêu nhiên, châm ngòi cho cuộc sinh tồn khốc liệt nhất trên đại dương. Cuộc đối đầu giữa trí tuệ con người và cơn thịnh nộ thần linh chính là chủ đề cốt lõi xuyên suốt phim.

Tóm tắt diễn biến

Ngay sau khi thành Troy sụp đổ, khi tro tàn đế chế vẫn còn bốc khói, Odysseus cùng binh lính thu dọn chiến lợi phẩm, lên thuyền nhổ neo về quê nhà Ithaca. Trong tâm trí vị vua mưu trí, mọi thứ dường như đã an bài, chỉ cần vài tuần căng buồm thuận lợi là có thể đặt chân lên bờ biển quê hương, ôm hôn người vợ Penelope xinh đẹp và cậu con trai Telemachus giờ đã lớn khôn.

Nhưng bản tính của kẻ chinh phục luôn khao khát điều mới mẻ. Thay vì đi theo lộ trình an toàn như bao vị tướng khác, Odysseus bốc đồng bẻ lái, chọn hướng đi khác để khám phá những hòn đảo bí ẩn chưa từng có dấu chân người. Và đây chính xác là nước đi sai lầm nhất cuộc đời ông.

Họ xui xẻo tấp vào một hòn đảo là lãnh địa hoang sơ của giống loài quái vật khổng lồ, man rợ, chỉ có duy nhất một con mắt giữa trán. Kẻ cai trị hòn đảo là gã khổng lồ Polyphemus. Xui xẻo hơn nữa, gã quái vật ăn thịt người này chính là con trai của Poseidon, vị thần cai quản toàn bộ đại dương bao la.

Cuộc chạm trán định mệnh với Polyphemus, con trai của thần biển Poseidon

Trong nỗ lực tuyệt vọng cứu lấy bản thân và số ít thủy thủ sống sót khỏi việc bị ăn thịt, Odysseus dùng mưu kế đánh mù mắt Polyphemus. Ông trốn thoát được, nhưng cũng chọc giận Poseidon. Từ giây phút đó, một lời nguyền tàn độc giáng xuống: đại dương sẽ là nấm mồ của Odysseus, ông vĩnh viễn không thể tìm được đường về nhà.

Binh đoàn thủy thủ bé nhỏ giờ bị biến thành những con rối trong trò chơi tàn bạo của các vị thần, liên tục bị quăng quật vào những cơn ác mộng kinh hoàng nhất của thần thoại. Tiêu biểu như khe núi tử thần nơi án ngữ quái vật ba đầu Scylla, sinh vật quỷ quyệt thoắt ẩn thoắt hiện trong sương mù với quy luật săn mồi nghiệt ngã: tàu nào đi ngang qua, nó sẽ vươn sáu cái cổ dài ngoẵng xuống, cắp đi đúng sáu người để nhai nát.

Hay thử thách đối mặt Charybdis, xoáy nước khổng lồ sống động, sẵn sàng há miệng nuốt chửng cả hạm đội vào bụng đại dương sâu thẳm.

Hành trình sinh tồn nghiệt ngã giữa lòng đại dương của Odysseus

Thoắt cái, bảy năm lưu lạc trôi qua đầy đọa đày mà không tung tích gửi về quê nhà. Trong khi Odysseus đánh cược mạng sống ngoài khơi xa, tại Ithaca, một cuộc chiến khác tàn khốc không kém đang diễn ra. Cung điện bị xâm chiếm bởi hơn một trăm gã quý tộc hám danh, trơ trẽn, ăn chơi mở tiệc và ngày đêm dùng mọi thủ đoạn ép Hoàng hậu Penelope tái giá hòng cướp ngôi vua.

Không thể đứng nhìn di sản của cha lụi tàn và mẹ bị ức hiếp từng ngày, Telemachus quyết định phá vỡ sự kìm kẹp, tự chuẩn bị con thuyền, dấn thân vào biển cả hiểm nguy để tìm tung tích người cha. Bộ phim chính là hành trình đầy cam go của người con tìm cha, song song với hành trình trở về Ithaca của Odysseus.

Đánh giá nội dung

Chuyển thể một bộ sử thi dài hai mươi bốn khúc ca, hàng chục nhân vật, hàng trăm sự kiện đan chéo, vào một bộ phim chiếu rạp là bài toán cực khó. Chúng ta từng chứng kiến không ít bom tấn Hollywood ngã ngựa vì ôm đồm quá nhiều thứ, biến bộ phim thành nồi lẩu thập cẩm chẳng có điểm nhấn.

Nhưng với The Odyssey, đạo diễn và biên kịch đã hoàn thành tốt nhiệm vụ. Điểm cộng sáng giá nhất, cũng là bất ngờ lớn nhất, chính là cách xào nấu cốt truyện thông minh, gọn gàng và dễ hiểu. Phim không tham lam nhồi nhét tất cả các trạm dừng chân của Odysseus vào ba tiếng đồng hồ, mà chỉ giữ lại những kiếp nạn mang tính biểu tượng nhất, đẫm máu nhất và đóng vai trò bản lề định hình tâm lý nhân vật. Việc chọn lọc này giúp khán giả không bị bội thực thông tin, đồng thời tạo đường dây liên kết mạch lạc giữa hành trình trên biển của người cha và hành trình trưởng thành của người con trên đất liền.

Điểm cộng thứ hai, cực kỳ quan trọng, là nhịp phim. Với thời lượng gần ba tiếng, bình thường khán giả rất dễ buồn ngủ hoặc liên tục nhìn đồng hồ, nhưng xem The Odyssey sẽ không có giây phút nào lê thê hay dài dòng, bởi nhịp phim được kiểm soát vô cùng tốt. Đạo diễn rất biết cách tạo khoảng nghỉ cảm xúc, sau một trường đoạn hành động nghẹt thở như đối đầu Scylla hay thoát khỏi cơn bão của Poseidon, phim sẽ thả lỏng bằng những phân cảnh tĩnh lặng. Chính nhờ điều này, bộ phim lôi cuốn người xem từ giây phút đầu tiên đến tận cuối, mang lại cảm giác chân thực của một chuyến hành trình dài đằng đẵng, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau một mảnh ván gỗ.

Đánh giá nhân vật

Nhìn vào dàn cast của The Odyssey, phải công nhận nhà sản xuất đã chơi một ván bài tất tay. Tuyến nhân vật phá vỡ hoàn toàn khuôn mẫu anh hùng không tì vết truyền thống, và màn thể hiện của các diễn viên thực sự đã nâng tầm bộ phim.

Đầu tiên là trung tâm của mọi sự chú ý, Odysseus do tài tử Matt Damon thủ vai, với một màn trình diễn có thể gọi là để đời. Anh không hiện lên như vị thần thánh hoàn hảo mà lột tả xuất sắc một Odysseus cực kỳ con người, khi đạo diễn khai thác rất sâu góc khuất đầy kiêu ngạo của nhân vật, và Matt Damon làm quá tốt sự giằng xé nội tâm qua ánh mắt, chuyển đổi mượt mà giữa một vị tướng quyết đoán và gã đàn ông trung niên tuyệt vọng ầng ậng nước mắt khi hướng về quê hương. Nếu phải bắt lỗi, nét diễn xảo quyệt của vị vua đầy trí tuệ này nên được đẩy lên mức điên rồ và thao túng hơn để nhân vật có chiều sâu hơn, vì đôi lúc gương mặt anh vẫn phảng phất nét hiền lành quen thuộc như trong The Martian.

Matt Damon mang đến màn trình diễn có thể gọi là để đời trong vai Odysseus

Người con trai Telemachus được giao cho Tom Holland, người mang đến nguồn năng lượng vươn lên tích cực. Hành trình từ cậu bé bốc đồng, bất lực trước lũ quý tộc ức hiếp mẹ mình, lột xác thành chiến binh can trường dám giong buồm ra khơi, được thể hiện rất thuyết phục. Đôi chỗ, biểu cảm của Tom vẫn còn hơi mang vibe cậu bé tuổi teen mỏng manh, và nếu ánh mắt gai góc, sương gió hơn về cuối phim thì sự trưởng thành của Telemachus sẽ càng có giá trị hơn.

Trong khi đó, Anne Hathaway vào vai Hoàng hậu Penelope thì đúng là đỉnh nóc kịch trần. Đại diện cho tính nữ trong sử thi, Anne chứng minh sức mạnh không nằm ở việc múa kiếm. Giữa vòng vây hơn một trăm gã đàn ông tồi tệ, xảo trá, bà dùng chính trí tuệ để đánh lừa chúng và một lòng chờ chồng quay về. Khả năng diễn xuất bằng vi biểu cảm của Anne xuất sắc đến mức, chỉ một cái nhếch mép, một ánh mắt lạnh lùng rơm rớm nước mắt cũng đủ trở thành mỏ neo tinh thần. Một vai diễn không có điểm chê.

Anne Hathaway chinh phục khán giả bằng diễn xuất vi biểu cảm đầy tinh tế

Chưa dừng lại ở đó, phim còn sở hữu hai bóng hồng quyền lực với nhan sắc thao túng khung hình. Nữ phù thủy Circe do Samantha Morton thủ vai mang đến màu sắc cực kỳ ma mị nhưng sực nức mùi chết chóc, còn nữ thần trí tuệ Athena do Zendaya đảm nhận toát lên sự thông minh, uy quyền và sắc sảo chuẩn chỉnh của một vị thần bảo hộ xứ Olympus. Đặc biệt, có một easter egg casting siêu thú vị, Zendaya ngoài đời chính là bạn gái sắp cưới của Nhện nhí Tom Holland.

Hình ảnh và âm thanh

Sau khi đã phân tích xong nội dung và tâm lý nhân vật, giờ là lúc flex mạnh tay về phần nhìn và phần nghe, hai yếu tố sẽ trực tiếp quyết định việc bạn có nên ra rạp thưởng thức hay không.

Điểm cộng lớn nhất, mang tính lịch sử của tác phẩm này, chính là việc nó là bộ phim điện ảnh đầu tiên được quay hoàn toàn một trăm phần trăm bằng máy quay IMAX film. Máy quay IMAX chạy bằng cuộn phim nhựa khổng lồ chứ không phải máy kỹ thuật số, vô cùng cồng kềnh và nặng nề. Việc vác những cỗ máy đó ra quay ngoài biển khơi, trên boong tàu tròng trành, chịu ảnh hưởng của hơi muối và độ ẩm, là nỗ lực tiệm cận sự điên rồ của cả ekip sản xuất. Christopher Nolan từng dùng IMAX film trước đây, nhưng quay toàn bộ phim bằng định dạng này ở bối cảnh đại dương thì The Odyssey chính là bộ phim đầu tiên trên thế giới làm được.

The Odyssey là tác phẩm điện ảnh đầu tiên được quay hoàn toàn bằng máy quay IMAX film ngoài đại dương

Và sự điên rồ đó đã được đền đáp bằng chất lượng hình ảnh vô cùng đặc sắc. Định dạng IMAX film mang lại độ sâu trường ảnh chân thực, độ tương phản tuyệt vời và màu sắc sống động. Khi xem ở rạp IMAX, khung hình mở rộng tối đa, bao trùm toàn bộ tầm nhìn, khiến người xem cảm thấy như đang đứng chung trên boong tàu, bị những con sóng cao hàng chục mét đổ ập vào người.

Cộng hưởng hoàn hảo với hình ảnh là khâu thiết kế âm thanh. Nếu ra rạp có hệ thống Dolby Atmos, chuẩn bị tinh thần nổi da gà là vừa. Từng âm thanh tiểu tiết đều sắc nét, từ tiếng cọt kẹt mái chèo gỗ oằn mình chống lại sức nước, tiếng mưa bão gầm rú đập vào cột buồm, tiếng gầm gừ vang vọng từ hang động gã khổng lồ một mắt, đến kinh hãi nhất là tiếng đâm chém rợn người khi thủy thủ đoàn làm mồi cho Scylla. Tất cả kết hợp với nhạc nền dồn dập tiếng trống trận, tạo trải nghiệm cực kỳ bùng nổ, ép nhịp tim khán giả đập theo từng nhịp chèo của nhân vật.

Trước khi lên sóng, phim của Nolan cũng vấp phải kha khá tranh cãi về trang phục. Nếu bạn khắt khe về độ chính xác giữa nguyên tác và tác phẩm điện ảnh, có thể sẽ hơi khó chịu vì những bộ giáp trong phim tuy đẹp nhưng lại là giáp Corinthian cùng thiết kế sáng tạo mới, không phản ánh đúng khảo cổ học thời kỳ đồ đồng Mycenaean.

Bộ phim này dành cho ai

Khách quan mà nói, không có bộ phim nào sinh ra để làm hài lòng một trăm phần trăm khán giả.

Nếu bạn là fan cứng của thể loại sử thi, thần thoại Hy Lạp, thích hành động sinh tồn máu lửa, gai góc và đậm chất nam tính, hoặc thích phim cốt truyện chiều sâu, nhân vật phát triển tâm lý rõ rệt thay vì chỉ đánh đấm vô tri, và đặc biệt nếu bạn là dân chơi hệ hình ảnh âm thanh, thích trải nghiệm khung hình siêu thực, sắc nét và vĩ đại từ máy quay IMAX, thì đây tuyệt đối là tác phẩm không thể bỏ lỡ trong năm nay. Để trải nghiệm trọn vẹn nhất, nhất định phải xem ở rạp IMAX nếu có điều kiện.

Tuy nhiên, nên cân nhắc kỹ nếu bạn thuộc tệp khán giả chỉ thích phim ngắn gọn dưới hai tiếng. Dù phim không chán, nhưng ngồi liên tục gần ba tiếng trong rạp tối vẫn là thử thách thể lực. Hoặc nếu bạn chỉ thích phim hành động cháy nổ liên tục mà lười suy ngẫm triết lý hay cốt truyện, cũng nên cân nhắc trước khi đặt vé.

Tổng kết

Nhìn chung, The Odyssey không chỉ là bộ phim chuyển thể xuất sắc, mà còn là màn trình diễn thị giác và thính giác vĩ đại, nỗ lực tuyệt vời của Hollywood nhằm hồi sinh dòng phim sử thi. Hành trình mười năm trên biển của Odysseus là minh chứng rõ ràng nhất cho một điều: thần linh có thể tạo giông bão, có thể giáng lời nguyền, nhưng ý chí sinh tồn và tình yêu gia đình mãnh liệt của con người là thứ vũ khí không phép thuật nào bẻ gãy được.