Nếu bạn đã xem đủ nhiều tập Family Guy, chắc bạn cũng hiểu rằng series này không có khái niệm vùng cấm. Từ chính trị gia, người nổi tiếng, cho đến cả những nền văn hóa lớn trên thế giới – tất cả đều có thể trở thành chất liệu cho một cutaway gag dài chừng mười lăm giây. Và Nhật Bản, với tất cả những định kiến phương Tây vẫn đang gán cho nó, chính là một trong những nạn nhân thường trực nhất của series hoạt hình đình đám này.
Hôm nay W2W Movie sẽ cùng bạn điểm qua những lần Family Guy cà khịa Nhật Bản – từ những trò đùa khai thác định kiến văn hóa cho đến những cú roast đụng thẳng vào lịch sử nhạy cảm. Mỗi đoạn gag đều ngắn, đều bất ngờ, và đều có lý do riêng để khiến bạn vừa bật cười vừa… hơi ngẩn người.
Trò Đùa Anime Bạch Tuộc – Cú Roast Gây Sốc Ngay Từ Đầu
Một trong những lần Family Guy cà khịa Nhật Bản ấn tượng nhất chính là trò đùa về anime bạch tuộc – một trope kỳ lạ trong lịch sử anime người lớn mà phương Tây đã biến thành một meme văn hóa khổng lồ.
Weirdo thấy phim này thế nào?
Cảnh này xuất hiện trong tập The Blind Side. Hai nhân vật đang bàn nhau xem phim, cuộc trò chuyện bắt đầu hoàn toàn bình thường, đúng kiểu ai cũng từng trải qua. Rồi câu trả lời xuất hiện: Không, bọn tôi là người Nhật. Đi xem phim nữ sinh bị bạch tuộc quấy rối. Chỉ vậy thôi. Gag kết thúc. Khán giả ngồi đó xử lý những gì vừa xảy ra.
Cái hay là trò đùa này không hoạt động ở một tầng duy nhất. Tầng đầu tiên là cú roast nhắm thẳng vào định kiến về anime người lớn của Nhật – một định kiến thực ra bắt nguồn từ những hạn chế kiểm duyệt rất cụ thể trong lịch sử, khiến các tác giả phải tìm cách sáng tạo lách luật, và theo thời gian trở thành một meme internet nổi tiếng ở phương Tây. Tầng thứ hai – và đây mới là phần thú vị hơn – Family Guy đang chế giễu chính cách phương Tây nhìn nhận và phóng đại văn hóa Nhật. Vì thực tế, phần lớn anime Nhật Bản không liên quan gì đến chuyện kỳ lạ đó cả. Nhưng trong đầu khán giả phương Tây, nó lại trở thành đại diện cho cả một nền công nghiệp.
Family Guy lấy cái nhận thức méo mó đó, đặt nó vào một câu thoại ngắn, rồi để khán giả tự giải mã. Không giải thích, không xin lỗi. Đó là phong cách của series này.
Người Nhật Cười Mọi Thứ – Khi Định Kiến Về TV Show Nhật Trở Thành Cutaway Gag
Sau trò đùa về anime, Family Guy tiếp tục khai thác một định kiến khác: trong nhiều chương trình truyền hình Nhật, mọi người phản ứng cực kỳ nhiệt tình dù câu chuyện không có gì đặc biệt.
Trò đùa này xuất hiện trong tập Tea Peter. Peter nói rằng cuối cùng anh cũng tìm được thứ gì đó thú vị hơn là ngồi trong trung tâm thương mại nhìn các cô gái Nhật cười vào những câu chuyện hoàn toàn bình thường. Cảnh chuyển sang một nhóm phụ nữ đang ngồi nói chuyện. Một người bắt đầu: Tôi lái xe đi làm sáng nay. Cả nhóm cười nghiêng ngả. Cô ấy tiếp tục: Rồi tôi ghé qua Starbucks gần nhà. Lại cười lớn. Peter đứng ngoài nhìn vào, không chịu nổi, gọi họ là một gánh xiếc.
Điều khiến trò đùa này hoạt động là nó bắt đầu từ một quan sát có thật. Trong nhiều chương trình giải trí Nhật, các tiếng cười lớn và phản ứng phóng đại không phải vì câu chuyện thực sự buồn cười, mà là để giữ năng lượng cho chương trình và tạo không khí. Đó là một phong cách sản xuất truyền hình rất đặc thù. Nhưng khi nhìn qua con mắt của khán giả phương Tây, nó trông… kỳ lạ. Family Guy đã lấy chính sự khác biệt văn hóa đó, phóng đại nó lên mức phi lý nhất có thể, và để công thức quen thuộc của mình làm phần còn lại.
Văn Hóa Kawaii – Khi Mọi Thứ Đều Nhỏ Bất Thường
Những lần Family Guy cà khịa Nhật Bản không bao giờ bỏ qua một trong những thứ gắn liền nhất với hình ảnh quốc gia này trong mắt phương Tây: văn hóa kawaii, tức là niềm yêu thích với những thứ nhỏ nhắn, đáng yêu và dễ thương đến mức phi lý.
Gag này xuất hiện trong tập No Chris Left Behind. Series giả lập một show truyền hình Nhật, nơi các cô gái đang phấn khích với những món đồ cực kỳ nhỏ. Một cô vui vẻ khoe con chó nhỏ xíu của mình, rồi lấy nó cho vào chiếc túi xách nhỏ xíu. Mọi người cười khúc khích. Rồi máy quay mở rộng ra, và khán giả nhận ra tất cả mọi thứ trong cảnh đó đều bị thu nhỏ một cách bất thường – điện thoại, túi, đồ vật xung quanh, gần như toàn bộ khung hình trông như vừa bị ai đó đẩy qua một máy nén.
Trò đùa này phản ánh thứ mà rất nhiều người bên ngoài Nhật Bản vẫn nghĩ khi nhắc đến nước này: hình ảnh những sản phẩm cực kỳ nhỏ gọn, nhân vật dễ thương, thiết kế cute. Thực tế, văn hóa kawaii ở Nhật đa dạng và không hề cực đoan như vậy. Nhưng Family Guy không quan tâm đến thực tế – họ quan tâm đến nhận thức. Và trong logic của series, mọi nhận thức đều có thể bị đẩy lên đến mức tối đa để tạo ra hiệu ứng hài.
Irasshaimase! – Cú Cà Khịa Văn Hóa Phục Vụ Của Nhà Hàng Nhật
Ai đã từng bước vào một nhà hàng sushi hoặc ramen ở Nhật – hoặc thậm chí ở bất kỳ đâu có nhân viên người Nhật – chắc đều quen với cái cảnh cả nhà hàng đồng thanh hô to Irasshaimase khi bạn vừa qua cửa. Với người Nhật, đó là dấu hiệu của sự hiếu khách và chuyên nghiệp. Với nhiều người phương Tây lần đầu trải nghiệm, nó có thể gây ra một khoảnh khắc bất ngờ nhất định.
Family Guy nhìn thấy khoảnh khắc đó và quyết định khai thác nó theo cách riêng của mình, trong tập Lottery Fever. Peter nói rằng lý do duy nhất khiến anh muốn mở nhà hàng Nhật không phải là vì sushi, mà là vì anh muốn được hét thật to vào mặt khách mỗi khi họ bước vào cửa. Cảnh chuyển sang, Peter đứng sau quầy với đồng phục đầu bếp, và khi khách vào, anh hét lên một câu không thể nào phù hợp hơn với bất kỳ ngữ cảnh nào.
Đây là kiểu hài đặc trưng của Family Guy: lấy một chi tiết văn hóa có thật, thay thế phần nội dung bằng thứ gì đó hoàn toàn bất ngờ và lệch pha, rồi để sự tương phản đó tạo ra hiệu ứng sốc. Không cần buildup dài dòng, không cần giải thích.
Game Show Nhật Bản Điên Rồ – Peter Và Trò Chơi Không Bao Giờ Kết Thúc
Nếu có một định kiến mà phương Tây gán cho Nhật Bản mạnh mẽ không kém gì anime, thì đó chính là hình ảnh những game show kỳ quặc với các thử thách đau đớn và hỗn loạn. Và Family Guy không bỏ lỡ cơ hội này.
Trong tập Carter and Tricia, Peter tham gia một chương trình game show Nhật Bản với luật lệ gần như không tồn tại. Ngay khi trò chơi bắt đầu, anh đã bị đặt lên một con ngựa giả đang quay vòng và không biết phải điều khiển nó theo hướng nào. Một người dẫn chương trình bật cười từ đâu đó không rõ vị trí. Rồi trò chơi tiếp tục với thử thách Good Door, Bad Door – chọn giữa hai cánh cửa mà không biết điều gì đằng sau. Peter lo lắng hỏi cánh cửa xấu tệ đến mức nào. Cảnh phim nhảy thẳng đến Peter khi về già kể lại rằng cánh cửa đó không quá tệ, nhưng ngay sau đó ông suýt bị thang cuốn ăn sống.
Cái buồn cười của gag này nằm ở sự hỗn loạn có chủ đích. Nhật Bản thực sự có nhiều chương trình giải trí với những thử thách kỳ lạ, hình phạt hài hước và cấu trúc không theo quy tắc thông thường của phương Tây. Điều đó tạo ra hình ảnh trong đầu khán giả Mỹ rằng game show Nhật là một thứ gì đó khó đoán và hơi mất kiểm soát. Family Guy đẩy hình ảnh đó đến tận cùng: không có luật, không có điểm kết thúc, và người chơi chỉ biết chịu đựng cho đến khi chương trình quyết định thả anh ta ra.
Trò Đùa Hiroshima – Ranh Giới Nào Cho Hài Đen Tối
Đây là phần mà ngay cả fan cứng của Family Guy cũng có thể phải dừng lại và nghĩ một chút trước khi quyết định mình cảm thấy như thế nào.
Trò đùa này xuất hiện trong tập Petarded. Một người đàn ông đang than vãn vì bị phạt vé đậu xe, nói rằng đây là ngày tệ nhất trong cuộc đời anh ta. Camera mở rộng ra. Khán giả nhận ra anh ta đang đứng ở Hiroshima vào đúng ngày quả bom nguyên tử được thả xuống. Một ánh sáng chói lòa xuất hiện trên bầu trời. Anh ta ngước lên hét Oh my God. Và thay vì một vụ nổ, cảnh phim kết thúc bằng một chú khỉ tấn công bất ngờ.
Sự kiện Hiroshima 1945 là một trong những thảm kịch lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản và Thế chiến II – đây không phải thứ cần phải nói thêm. Và chính vì vậy, trò đùa này từng khiến không ít người cảm thấy sốc thực sự. Nhưng trong logic hài của Family Guy, mục tiêu chính không phải là sự kiện lịch sử, mà là con người – cụ thể là cái thói quen phàn nàn về những vấn đề nhỏ nhặt như thể đó là thảm họa lớn nhất từ trước đến nay. Người đàn ông trong cảnh phim nghĩ tấm vé phạt đậu xe là thứ tồi tệ nhất có thể xảy ra với mình. Rồi bối cảnh xung quanh cho thấy ông ta không hề biết mình đang đứng ở đâu và điều gì chuẩn bị xảy ra.
Đó là kiểu hài đen tối sử dụng tương phản cực đoan giữa vấn đề nhỏ nhặt của cá nhân và thảm họa lịch sử thực sự. Có hiệu quả không? Phụ thuộc vào người xem. Có gây tranh cãi không? Chắc chắn rồi.
Vũ Trụ Nhật Bản Thống Trị – Khi Quahog Trở Thành Anime
Một trong những lần Family Guy cà khịa Nhật Bản hoàn chỉnh và đầy tham vọng nhất nằm trong tập Road to the Multiverse – một tập nổi tiếng nơi Stewie và Brian du hành qua các vũ trụ song song với những quy luật kỳ lạ khác nhau.
Trong một vũ trụ, giả thuyết là Nhật Bản đã thắng Thế chiến II, và từ đó văn hóa Nhật trở thành nền văn hóa thống trị thế giới. Quahog bỗng mang phong cách Nhật Bản, tất cả nhân vật cư xử như những nhân vật anime bị đẩy lên mức cực đoan nhất. Peter nhìn Meg với vẻ mặt nghiêm trọng, tuyên bố cô đã làm điều đáng xấu hổ. Meg ngay lập tức quỳ xuống và tự mổ bụng seppuku. Brian và Stewie đứng đó, không nói được gì. Rồi Peter xì hơi lên xác của cô trong khi Chris cười phá. Quagmire bước vào với câu tiếng Anh kỳ quặc mang giọng Nhật phóng đại. Lois xuất hiện với khay đồ ăn.
Toàn bộ cảnh là sự pha trộn cố ý giữa định kiến về tinh thần danh dự samurai, phong cách anime cường điệu hóa cảm xúc, và cách phương Tây vẫn hình dung về Nhật Bản như một nơi mà mọi thứ đều phải drama hơn, nghiêm túc hơn, và kỳ quặc hơn bình thường. Family Guy lấy tất cả những hình ảnh đó và nhét vào một cảnh phim, đẩy từng thứ lên đến mức không còn kiểm soát được.
Cũng không khó để nhận ra rằng đoạn gag này đang cười vào chính cái cách mà người phương Tây tưởng tượng về Nhật Bản nhiều không kém gì cười vào bản thân Nhật Bản.
Japan Jingle – Câu Hát Mười Chữ Cà Khịa Cả Một Vấn Đề
Đôi khi Family Guy không cần một cảnh dài. Đôi khi họ chỉ cần một câu hát.
Trong tập Be Careful What You Fish For, Peter mở cửa ra thì thấy phóng viên Tricia Takanawa đứng trước mặt, tay cầm một cây lao săn cá. Ngay lúc đó, một đoạn jingle ngắn vang lên như thể đây là một quảng cáo truyền hình: Japan! They kill things that we like! Chỉ vậy thôi. Không thêm một chữ. Cảnh phim tiếp tục như bình thường.
Trò đùa này nhắm vào hoạt động săn cá voi và cá heo của Nhật Bản – một chủ đề từng gây tranh cãi lớn trong nhiều năm, đặc biệt ở phương Tây, nơi những loài động vật đó thường được nhìn nhận qua lăng kính của phim tài liệu thiên nhiên và tình cảm bảo vệ động vật. Family Guy không phân tích, không giải thích góc độ nào của vấn đề. Họ chỉ nén toàn bộ sự phức tạp đó vào một câu hát châm biếm rồi để nó biến mất.
Sức mạnh của đoạn gag này chính là ở sự đơn giản cực đoan của nó. Không có buildup, không có câu chuyện, không có nhân vật nào cần được giới thiệu. Chỉ một câu, rồi xong.
Nhìn Lại Tất Cả – Family Guy Cà Khịa Nhật Bản Bằng Cách Nào?
Nhìn xuyên suốt tất cả những lần Family Guy nhắm vào Nhật Bản, có một điểm chung rất rõ: series này không chỉ đơn thuần châm biếm Nhật Bản. Họ châm biếm cả cách phương Tây nhìn nhận Nhật Bản – những định kiến phóng đại, những hình ảnh không hoàn toàn chính xác nhưng đã ăn sâu vào văn hóa đại chúng, những nhận thức được hình thành qua meme, qua truyền thông, qua những thứ mà người ta nghe nói về chứ không nhất thiết là trải nghiệm thực tế.
Anime bạch tuộc, người Nhật cười mọi thứ, đồ vật nhỏ bất thường, nhà hàng hét to Irasshaimase, game show hỗn loạn, vũ trụ samurai cực đoan – tất cả đều xuất phát từ những hạt nhân có thật, rồi bị phóng đại đến mức không còn là bức tranh thực sự của Nhật Bản nữa, mà trở thành bức tranh của những gì người khác nghĩ về Nhật Bản.
Đó là thứ khiến hài châm biếm của Family Guy vừa có sức cắn vừa có chiều sâu hơn những gì nó trông có vẻ ở bề mặt. Và đó cũng là lý do series này vẫn còn đất sống sau hơn hai mươi mùa, dù không phải lúc nào cũng được lòng tất cả mọi người.
Bạn còn nhớ những lần nào khác Family Guy cà khịa Nhật Bản không? Để lại bình luận bên dưới cho W2W Movie biết nhé. Và nếu thích nội dung kiểu này, đừng quên nhấn like, share và subscribe để không bỏ lỡ những bài tiếp theo.
Discussion about this post