Người ta thường nói rằng bạo lực không bao giờ có thể giải quyết được vấn đề. Nhưng trong thế giới học đường của Teach You A Lesson, bạo lực lại là thứ ngôn ngữ duy nhất còn đủ sức giành lại công bằng cho những nạn nhân bị cả hệ thống bỏ rơi.
Bộ phim Hàn Quốc đang làm mưa làm gió những ngày qua với điểm nhận dạng đặc trưng là một cú tát bình thiên hạ, đã bóc trần những sự thật tàn nhẫn mà người lớn luôn cố tình che đậy. Rằng đôi khi chính môi trường giáo dục lại là nơi dung dưỡng cho những mầm mống bạo lực tàn bạo nhất, rằng ngôi trường vốn được kỳ vọng là nơi an toàn nhất của tuổi thơ lại có thể trở thành địa ngục thu nhỏ với những cơ chế bóp méo đáng kinh hoàng.
Cũng có một số người cho rằng bộ phim đang quá kịch tính hóa đời thực. Nhưng thực tế ngoài đời còn tàn khốc hơn thế. Vậy thì ngày hôm nay, hãy cùng W2W Movie đào xới những vùng tối đáng sợ đã và đang diễn ra tại các trường học trong khu vực, được bộ phim tái hiện gần như nguyên xi từ những vụ án có thật.
Teach You A Lesson — bộ phim không chỉ là câu chuyện về một cú tát, mà là bản cáo trạng dành cho cả một hệ thốn
Bạo lực tập thể và cái giá của việc đứng lên
Thực trạng đáng lên án đầu tiên mà Teach You A Lesson khắc họa chính là bạo lực tập thể, được đặt trong bối cảnh Trường Daehan với câu chuyện của hai nam sinh Gyeong-min và Dae-seok.
Phim mở đầu bằng hình ảnh Gyeong-min bước tới trường trong trạng thái lơ mơ vô hồn, băng qua đường mà chẳng buồn để ý dòng xe đang lao tới. Ranh giới cánh cổng trường với cậu chẳng khác nào cửa ngõ dẫn vào địa ngục. Một âm thanh vọng xuống từ sân thượng kéo cậu về thực tại, và khi ngẩng đầu lên, cậu nhận ra đó chính là người bạn cùng cảnh ngộ đang bị bắt nạt đến mức không còn muốn tồn tại nữa.
Ngòi nổ cho tất cả là cậu thiếu gia Jun-hyeong, kẻ cậy quyền người cha nghị sĩ mà sống bất cần trời đất. Khi bị giáo viên nhắc nhở vì lén bấm điện thoại trong giờ học, cậu ta đáp lại bằng thái độ trả treo ngông nghênh. Dae-seok, một nam sinh nặng lòng với lẽ phải, không chịu nổi cảnh đó và đứng lên. Nào ngờ chính nghĩa cử ấy lại châm ngòi cho cơn cuồng nộ. Cậu lãnh trọn cú đấm này đến cú đấm khác, bị đánh gục ngay tại lớp, còn giáo viên dù ra sức can ngăn cũng chỉ như nước đổ lá khoai.
Kể từ đó, Dae-seok trở thành mục tiêu mới của cả trường. Bị đội giẻ lau lên đầu, bị gắn cái danh kẻ bị ruồng bỏ mà bất cứ ai cũng có quyền sai khiến và đem ra mua vui. Điều đau đớn nhất không nằm ở những cú đánh, mà ở khoảnh khắc Gyeong-min lén tìm đến thầy cô cầu cứu, rồi vô tình nghe được cuộc trò chuyện lạnh lùng đến nhói lòng: chính những giáo viên cũng không muốn đụng vào, vì chuyện vỡ lở sẽ làm lung lay danh tiếng nhà trường. Chi bằng hạ hạnh kiểm và nhắc nhở qua loa cho xong.
Toàn bộ diễn biến ấy được lấy cảm hứng trực tiếp từ vụ việc có thật tại Daegu năm 2011, khi một nam sinh trung học cơ sở để lại bức thư tuyệt mệnh bốn trang kể về việc bị đánh đập, trấn lột, bị ép chơi game thuê, làm bài tập và làm bài kiểm tra hộ người khác. Vụ việc trở thành tia lửa đầu tiên làm bùng lên làn sóng quan tâm của xã hội Hàn Quốc về bạo lực học đường, buộc chính sách cảnh sát học đường phải được mở rộng ra toàn quốc vào năm 2012. Điều đau đớn hơn cả là xã hội chỉ chịu nhìn thẳng vào vấn đề khi một sinh mạng đã phải ra đi, thay vì coi đây là chuyện trẻ con xích mích như mọi khi.
Giới giang hồ học đường và những đứa trẻ không thấy lối thoát
Điểm đến tiếp theo trong hành trình của Cục Bảo vệ quyền Sư phạm là Trường Kỹ thuật Guun, ngôi trường được mệnh danh nguy hiểm bậc nhất, nơi cửa kính vỡ nát, tường đầy hình vẽ bậy, học sinh nhuộm tóc xanh đỏ phóng xe độ khắp khuôn viên và phì phèo thuốc lá như chốn không người.
Thành viên Bong Geun-dae của Cục nhận nhiệm vụ giả danh học sinh mới chuyển đến đã sợ xanh mặt, vừa bước vài bước đã đụng phải đại ca giang hồ và đành nhanh trí dúi tiền coi như phí bảo kê. Bên trong lớp học, những hình xăm chằng chịt và gương mặt bặm trợn chào đón cậu. Vài tên ép giảng viên đi photo sách rồi lôi nhau ra lấy dụng cụ cơ khí đi đánh nhau với khoa khác, một cuộc hỗn chiến giữa khối ô tô và khối điện nổ ra ngay giữa trường.
Nguyên do đằng sau màn hỗn loạn ấy mới thật sự đáng sợ. Cả lũ đang tranh nhau suất được đại ca xã hội đen Gwon-hyeok tuyển làm đàn em. Gwon-hyeok vẫn còn là học sinh nhưng hiếm khi tới lớp, vậy mà tiền bạc rủng rỉnh, trở thành thần tượng để cả trường noi theo. Và trong cái môi trường ấy, Hyeong-ju sau quá nhiều lần bị bào mòn đã thì thầm với người mới rằng cứ đánh cậu đi vì cậu chịu trận đã quen rồi.
Khoảnh khắc một đứa trẻ bị bào mòn đến mức coi bạo lực là chuyện thường ngày, đó mới là hồi chuông báo động thật sự. Hiện tượng băng nhóm học đường có tổ chức tại Hàn Quốc có một cái tên gọi riêng là iljin, chỉ những nhóm học sinh cầm đầu chuyên trấn lột và hoạt động như một thế giới ngầm thu nhỏ. Câu chuyện ở Trường Kỹ thuật Guun cho thấy môi trường nghèo nàn về định hướng và cơ hội sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ cho các băng nhóm. Khi những đứa trẻ không thấy lối thoát nào trong việc học, chúng sẽ chọn gia nhập băng đảng như một cách để sinh tồn.
Iljin — thế giới ngầm học đường mà không ít học sinh Hàn Quốc biết mặt nhưng không dám nhắc tên
Vu khống giáo viên và cỗ máy dư luận không có phanh
Nhiệm vụ tiếp theo đưa nhóm thanh tra đến một trường nữ sinh, nơi thầy chủ nhiệm Ko đã bị dồn đến bước đường cùng và rời bỏ cuộc đời sau khi bị nghi quấy rối học sinh. Dù vụ án đã khép lại, nhóm nhận ra điều bất thường: toàn bộ sự việc chỉ dựa vào lời khai duy nhất của một nữ sinh mà không có bất kỳ bằng chứng nào.
Kẻ tố giác là Ye-ri, học sinh sở hữu trang cá nhân với sáu trăm nghìn người theo dõi. Mọi thứ bắt đầu từ tiết Toán khi Ye-ri bị cô Jung yêu cầu tắt máy livestream và tịch thu điện thoại. Ngay sau đó, em tung lên mạng một đoạn video cắt ghép ác ý, trong khi sự thật chỉ là cô giáo đang gỡ giúp em cục kẹo cao su dính trên tóc. Cô giáo trẻ hoàn toàn không hay biết mình đã sa bẫy.
Thầy Ko đứng ra giải quyết, gặp riêng Ye-ri yêu cầu gỡ video. Em vừa gật đầu đồng ý nhưng vừa bước ra khỏi cửa đã lập tức tự giật áo, xõa tóc, khóc lóc livestream tố thầy quấy rối. Dư luận mù quáng điên cuồng tấn công, điện thoại thầy bị khủng bố, người thân bị đe dọa, và bị dồn vào đường cùng, thầy Ko đã chọn cách kết thúc tất cả.
Ngoài đời thực cũng đã có trường hợp một giáo viên tiểu học bị phụ huynh tố cáo tội ngược đãi trẻ em với lý do là ông không giúp con họ kết nối wifi của trường. Dù sau đó được tuyên vô tội, ông vẫn phải dùng thuốc chống lo âu vì sang chấn tâm lý kéo dài. Sự bất công nằm ở chính cơ chế nhà trường, khi cứ có tố giác là giáo viên có thể bị đình chỉ điều tra bất kể đúng sai. Những nguyên tắc vốn được sinh ra để bảo vệ trẻ em lại trở thành vũ khí trả thù người lớn, đó là một nghịch lý đáng được xem xét lại nghiêm túc.
Gian lận thi cử và câu hỏi về cơ hội công bằng
Gian lận thi cử hẳn là thực trạng bất kỳ nền giáo dục nào cũng muốn bài xích nhưng chẳng ai có thể đảm bảo sự công bằng tuyệt đối. Ngay cả Hàn Quốc cũng phải lên án tệ nạn này qua màn ảnh, qua câu chuyện tại Trường Ngoại ngữ Chukmyeong.
Áp lực thi cử khủng khiếp tại châu Á — khi điểm số trở thành thứ quyết định tất cả, gian lận chỉ là hệ quả tất yếu
Hyeon-ung là học sinh xuất sắc nhất trường, bỏ lớp học thêm của thầy Cheon vì thấy quá dễ, và điều đó đã chạm vào lòng tự ái của người thầy. Để triệt hạ cậu, Cheon Sang-yeol âm thầm tố giác khiến quán ăn của gia đình em bị đình chỉ, đe dọa để không gia sư nào dám nhận kèm em, từng bước bóp nghẹt con đường học hành của một đứa trẻ nhà nghèo. Động cơ thật sự đằng sau tất cả là ông đang nâng đỡ nữ sinh Su-jeong học lực tầm thường, đồng thời trục lợi từ trung tâm luyện thi để đổi lấy chiếc ghế giám đốc sở.
Toàn bộ tình tiết này lấy cảm hứng từ vụ bê bối có thật tại Trường Nữ sinh Sookmyung năm 2018. Cảnh sát kết luận một giáo viên giữ chức trưởng phòng học vụ đã sao chép đề thi nhiều lần từ tháng 6 năm 2017 đến tháng 7 năm 2018 để tuồn cho hai con gái sinh đôi học cùng trường. Nghi vấn bùng lên khi cặp song sinh nhảy vọt từ hạng 59 và 121 lên dẫn đầu khối. Người cha cuối cùng bị Tòa án Tối cao tuyên ba năm tù vào năm 2020.
Cũng cùng năm 2018 đó, ở Việt Nam cũng xảy ra một vụ bê bối gian lận thi cử không kém phần chấn động mà nhiều người vẫn còn nhớ. Và điều đáng suy nghĩ không phải là tại sao người ta gian lận, mà là tại sao một xã hội tôn thờ tấm bằng như thước đo duy nhất của giá trị con người lại khiến gian lận trở thành điều không thể tránh khỏi để thành công. Những đứa trẻ có thực lực nhưng sinh ra trong nghèo khó, còn bao nhiêu người sẽ tiếp tục bị tước đi cơ hội?
Quyền lực đen từ phụ huynh và nỗi cô đơn của người đứng lớp
Không phải giáo viên nào cũng đáng mến, nhưng nhìn từ góc độ của thầy cô thì cũng không phải phụ huynh nào cũng đáng được tôn trọng. Teach You A Lesson đã khắc họa thực trạng này qua câu chuyện của cô giáo mầm non Ji-seon, người bị đẩy đến bờ vực từ người mẹ của bé U-jin.
Phụ huynh bé U Jin
Mọi thứ âm ỉ từ những yêu cầu mang tính kiểm soát: cô phải để U-jin ngồi chỗ dễ quan sát nhất, phải ưu tiên bé trong mọi trường hợp, không được cho bé chơi trò có nguy cơ lấm bẩn, không được để con bà ta buồn. Cảm thấy bị xem thường, Ji-seon còn bị khủng bố tinh thần bằng những cuộc gọi và tin nhắn trách móc dài hàng tiếng, kể cả lúc nửa đêm. Đỉnh điểm là yêu cầu cô phải mặc đồ lót không dây khi đi dạy, với lý do rằng đồ có dây lộ ra ngoài sẽ ảnh hưởng đến con bà ta.
Khi Ji-seon tìm đến ban giám hiệu cầu cứu, thay vì bảo vệ nhân viên, nhà trường lại sợ làn sóng phẫn nộ làm ảnh hưởng danh tiếng nên ép cô nín nhịn, đẩy cô vào cơn trầm cảm nặng nề.
Những lời thoại trong tập phim này không hề vô nghĩa, bởi nó xuất phát từ cuộc khủng hoảng giáo dục Hàn Quốc có thật năm 2023. Một giáo viên chủ nhiệm lớp một tại Trường Tiểu học Seoi ở Seoul được phát hiện đã qua đời ngay tại trường vào ngày 18 tháng 7 năm 2023, liên quan đến áp lực từ những lời khiếu nại của phụ huynh. Sự việc châm ngòi cho làn sóng phản kháng với những cuộc tuần hành lên tới khoảng 200.000 giáo viên trên khắp cả nước. Số liệu chính phủ cho thấy trong sáu năm tính đến tháng 6 năm 2023, khoảng 100 giáo viên trường công đã tự kết thúc cuộc đời, phần lớn là giáo viên tiểu học.
Chính áp lực đó buộc Quốc hội Hàn Quốc phải thông qua loạt dự luật khôi phục quyền giáo viên vào ngày 21 tháng 9 năm 2023. Nói cách khác, cái Cục Bảo vệ quyền Sư phạm hư cấu trong phim chính là giấc mơ được vật chất hóa của hàng trăm nghìn giáo viên ngoài đời thực. Trẻ em là con của phụ huynh, nhưng giáo viên cũng là đứa con của cha mẹ họ. Tất cả đều đáng được trân trọng và tôn trọng như nhau.
Tội phạm vị thành niên và lỗ thủng của vòng pháp luật
Nửa sau của bộ phim, Teach You A Lesson càng đào sâu hơn vào những tệ nạn phức tạp len lỏi trong học đường. Một trong số đó là tội phạm vị thành niên, được khắc họa qua những gương mặt học sinh trung học cơ sở cười nhơn nhơn ngay tại đồn cảnh sát dù bị liệt kê một loạt tội từ trộm cắp đến đua xe không bằng lái. Chúng thừa biết mình nắm trong tay tấm kim bài miễn tử mang tên chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự.
Nguy hiểm hơn, một số còn tham gia vào đường dây sử dụng và buôn bán ma túy. Một nữ sinh bị dụ dỗ dùng thử thuốc cấm rồi nghiện lúc nào không hay, để rồi bị ép trở thành kẻ phân phối. Khi em dũng cảm lên đồn tố cáo, đám côn đồ nhí vừa bị bắt đã được thả về và quay lại đánh em thừa sống thiếu chết.
Ở Hàn Quốc có riêng một cụm từ là chokbeop sonyeon, chỉ những tội phạm vị thành niên nhưng được miễn thi hành phạt hình sự. Theo luật hiện hành, trẻ từ 10 đến dưới 14 tuổi dù phạm tội cũng không bị xử lý hình sự mà chỉ phải nhận các biện pháp bảo hộ theo Luật Thiếu niên. Đã có những vụ chấn động khi một đứa trẻ mười hai tuổi gây án nghiêm trọng mà không thể bị trừng phạt chính thức vì chưa đủ 14 tuổi, khiến giới phê phán lập luận rằng nhiều thiếu niên biết rõ mình sẽ không phải ngồi tù nên luật mất đi tính răn đe. Cuối năm 2022, Bộ Tư pháp Hàn Quốc từng đề xuất hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự từ 14 xuống 13 trước sức ép dư luận.
Sự xuất hiện của một tổ chức đứng ngoài vòng pháp luật như Cục Bảo vệ quyền Sư phạm trong phim thực chất là bằng chứng đanh thép nhất cho thấy vòng pháp luật ấy đang có một lỗ thủng không ai chịu vá.
Cờ bạc trực tuyến và những đứa trẻ bị biến thành công cụ
Tiếp đó là vấn nạn cờ bạc trực tuyến, khi một người cha tìm đến cầu cứu vì cậu con trai sa vào cá cược đến nỗi gánh khoản nợ khổng lồ. Bong Geun-dae lại nhập vai học sinh, tự mình lao vào canh bạc để hiểu rõ cái bẫy của nhà cái, rồi cùng đồng đội triệt phá hang ổ cho vay nặng lãi và giải cứu những đứa trẻ bị biến thành con nợ và công cụ lừa đảo.
Nếu đã xem Taxi Driver thì hẳn sẽ thấy quen, bởi cả hai tác phẩm đều bám sát thực trạng từ năm 2022 khi cảnh sát Hàn Quốc triệt phá hàng loạt đường dây đánh bạc online nhắm vào giới trẻ. Các tổ chức này biến học sinh thành đại lý cấp dưới bằng cách trả tiền hoa hồng nếu lôi kéo được bạn bè tham gia. Hệ lụy là nhiều đứa trẻ gánh trên vai khoản nợ lên tới hàng chục triệu won, buộc chúng phải trộm cắp của gia đình hoặc quay sang tống tiền bạn bè cùng trang lứa.
Wifi sống — hình thức bạo lực vô hình của kỷ nguyên số
Để khép lại, Teach You A Lesson nhắc tới câu chuyện của Seong-gu, người phải trải qua bạo lực vô hình trong kỷ nguyên số. Với cặp mắt từng trải, Hwa-jin nhanh chóng nhận ra điểm cấn. Seong-gu lúc nào cũng phải rút điện thoại ra thanh toán, trên người kè kè cục sạc dự phòng to đùng và luôn bị đám bạn bu quanh. Hóa ra cậu không phải trung tâm vũ trụ mà là một cục phát wifi kiêm cây ATM di động bị ép xài chùa, vậy mà khi bị hỏi, cậu vẫn ngậm đắng bảo vệ kẻ bắt nạt mình.
Tệ hơn, đám trấn lột đã dùng tài khoản của Seong-gu để gọi đồ ăn, nạp game, thuê xe, và thậm chí mang tên cậu đi lừa đảo bán hàng giả trên mạng, để quả báo nhãn tiền rơi trúng đầu nạn nhân. Trên đường về, Seong-gu bị người bị lừa tiền tìm đến đánh cho một trận, thanh minh thế nào cũng không ai tin.
Biên kịch không nghĩ ra những tình tiết này từ hư không. Câu chuyện cục phát wifi chạy bằng cơm từng gây chấn động Hàn Quốc đầu thập niên 2010, khi một số nam sinh bị ép đăng ký gói dữ liệu đắt đỏ và luôn phải bật điểm phát sóng cho nhóm bắt nạt dùng. Chỉ cần mạng yếu là lập tức bị đe dọa. Hình thức bạo lực này không để lại vết bầm nào trên cơ thể nhưng nó bóc lột cả danh tính lẫn tài chính của nạn nhân theo một cách mà người ngoài nhìn vào rất khó nhận ra.
Bạo lực học đường thời đại số không cần nắm đấm — chỉ cần một tài khoản và một đứa trẻ không dám lên tiếng
Tám câu chuyện, một gốc rễ chung
Khi xâu chuỗi tám thực trạng mà Teach You A Lesson đã khắc họa, ta mới thấy những câu chuyện tưởng chừng rời rạc ấy lại có gốc rễ chung đáng sợ.
Đó là sự tôn thờ thành tích đến cực đoan, thứ vừa đẻ ra gian lận thi cử, vừa đẻ ra những phụ huynh nhồi áp lực cho con đến mức không còn khả năng đối xử với giáo viên như một con người, vừa khiến nhà trường chọn giấu nhẹm bạo lực để bảo toàn danh tiếng. Đó là sự mất cân bằng của cơ chế bảo vệ, khi tấm khiên vị thành niên và quyền khiếu nại của phụ huynh, vốn được sinh ra với mục đích nhân văn, lại bị lạm dụng thành vũ khí khiến kẻ gây hại nhởn nhơ còn người ngay thẳng thì chịu mọi hệ lụy. Và đó còn là sự thoái thác trách nhiệm của các thiết chế, khi gia đình, nhà trường và pháp luật đùn đẩy nhau để nạn nhân rơi vào khoảng trống không ai chịu đứng ra.
Những thực trạng này không hề ngẫu nhiên. Chúng là sản phẩm tất yếu của một hệ thống đặt thành tích và danh tiếng lên trên con người, và Teach You A Lesson không chỉ kể những câu chuyện ấy, mà còn đặt ra một câu hỏi không có lời đáp dễ dàng: nếu hệ thống không sửa, thì một cái tát có thật sự giải quyết được gì không?
W2W chỉ muốn các bạn có thêm những góc nhìn đa chiều hơn về môi trường học đường, để nhận biết và phòng tránh những điều không tốt. Mong các bạn sẽ không phải chứng kiến, hay tệ hơn là trải nghiệm, bất cứ điều nào trong số này.
Discussion about this post