Tiếp tục đồng hành cùng nàng thơ Emma Stone, đạo diễn Yorgos Lanthimos chính thức tái xuất điện ảnh năm 2025 với Bugonia, phiên bản làm lại của bộ phim Hàn Quốc Save the Green Planet!. Nghe qua thì có vẻ lạ, bởi hài đen pha khoa học viễn tưởng vốn không phải vùng an toàn quen thuộc của Lanthimos. Nhưng sau những cú bẻ lái không thể đoán trước ở Poor Things hay Kinds of Kindness, khán giả đã sớm hiểu rằng không có giới hạn nào đủ chắc để giữ ông đứng yên.
Thế giới đang tự hủy diệt, và Lanthimos dường như chỉ muốn đẩy nhanh quá trình ấy. Bugonia mở ra từ một tiền đề nghe như trò đùa bệnh hoạn: một nhân viên đóng gói hàng bắt cóc nữ CEO vì tin rằng cô ta là người ngoài hành tinh. Nhưng đằng sau sự khôi hài đó là một câu hỏi lạnh gáy hơn nhiều. Nếu loài người thật sự là căn bệnh của Trái Đất, thì việc xóa sổ chúng ta có phải là tội ác không.
Không vòng vo thêm nữa. Cùng W2W Movie bước vào cơn ác mộng mang tên Bugonia.
Tiễn đưa loài người bằng giọt nước mắt ngoại lai
Bugonia mở đầu như một lát cắt đời thường của Teddy Gatz, một nhân viên đóng gói hàng sống lặng lẽ, nuôi ong tại gia, gương mặt luôn mang nét cam chịu. Nhưng sự bình lặng ấy chỉ là tấm rèm che cho một tâm trí đầy rạn nứt.
Teddy tin rằng Michelle Fuller, CEO tập đoàn dược phẩm Auxolith, là sinh vật ngoài hành tinh đến từ Andromeda. Trong niềm tin của anh, Michelle là sứ giả mang nhiệm vụ chấm dứt loài người vào ngày Nhật Thực.
Cùng với Don, người anh em mắc chứng tự kỷ, Teddy bắt cóc Michelle ngay tại biệt thự riêng và giam cô dưới tầng hầm. Mục tiêu của Teddy không phải tiền chuộc. Anh ta muốn một lời thừa nhận.
Ngay từ những phút đầu, Bugonia đã khiến người xem choáng váng. Không phải vì hành động bạo lực, mà bởi cảm giác bất ổn âm ỉ. Mọi thứ đều có vẻ sai, nhưng không thứ gì hoàn toàn vô lý.
Michelle, ở phía đối diện, là hiện thân hoàn hảo của giai cấp thống trị hiện đại. Một nữ doanh nhân thành đạt, kiểm soát chặt chẽ cơ thể, tuổi tác và hình ảnh. Cô nói bằng thứ ngôn ngữ doanh nghiệp trơn tru, nơi mọi thứ đều xoay quanh đa dạng, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.
Nhưng lớp vỏ đạo đức ấy che giấu một cỗ máy tư bản tàn nhẫn mang tên Auxolith. Những thí nghiệm dược phẩm phi đạo đức, những nạn nhân bị bỏ rơi, và Sandy Gatz, mẹ của Teddy, là một trong số đó. Bà sống thực vật sau khi làm chuột bạch cho thuốc cai nghiện của tập đoàn.
Teddy là kẻ bị hệ thống nghiền nát. Tuổi thơ bị lạm dụng, mẹ bị bỏ mặc, công lý không tồn tại. Trong tuyệt vọng, anh tìm đến các podcast thuyết âm mưu. Ở đó, mọi đau khổ đều có lời giải thích. Thế giới bị thao túng. Kẻ ác có hình hài.
Và Michelle trở thành câu trả lời hoàn hảo.
Khi kẻ hoang tưởng lại là người duy nhất đúng
Phần lớn thời lượng Bugonia khiến khán giả tin rằng Teddy là kẻ tâm thần. Những giả thuyết của anh nghe như sản phẩm của internet rác. Nào là tóc của Michelle là ăng ten liên lạc, nào là gene ngoài hành tinh đang điều khiển nhân loại.
Cho đến khi Lanthimos lật bàn.
Michelle thực sự là sinh vật Andromeda.
Khoảnh khắc này không phải cú twist để gây sốc, mà là nhát dao đâm thẳng vào cảm nhận đạo đức của người xem. Teddy không điên. Nhưng điều đó không biến anh thành anh hùng.
Cái chết của Don là điểm bùng nổ. Don, người duy nhất giữ được lòng trắc ẩn, chọn tự kết liễu để thoát khỏi việc phải chọn phe. Đó là cái chết của nhân ái, và cũng là lúc Bugonia trượt khỏi mọi khuôn khổ thiện ác thông thường.
Michelle lợi dụng nỗi đau của Teddy, dẫn dụ anh tới bệnh viện, nơi anh vô tình đặt dấu chấm hết cho mẹ mình. Trong khi đó, cô khám phá căn phòng bí mật của Teddy, nơi cho thấy anh đã sát hại cả người vô tội lẫn những sinh vật Andromeda khác.
Không ai trong hai người là kẻ trong sạch.
Không phải trừng phạt, mà là sự buông bỏ
Hồi kết của Bugonia mang vẻ đẹp rùng mình. Trên nền ca khúc Where Have All the Flowers Gone?, hình ảnh con người gục ngã khắp nơi hiện lên một cách bình thản đến đáng sợ.
Michelle trở về tàu mẹ. Giọt nước mắt rơi xuống khi cô đập vỡ mô hình Trái Đất. Hành tinh sụp đổ. Con người biến mất. Chỉ còn lại thiên nhiên, động vật, và đàn ong của Teddy.
Điều kỳ lạ là bộ phim không mang cảm giác u ám. Trái lại, nó thanh thản. Như thể Trái Đất cuối cùng cũng được nghỉ ngơi.
So với bản gốc Save the Green Planet!, nơi cả hành tinh bị hủy diệt hoàn toàn, Bugonia chọn cách tinh tế hơn. Không trừng phạt, chỉ loại bỏ những kẻ tự cho mình là trung tâm vũ trụ.
Liệu loài người có xứng đáng được cứu
Bugonia không phân định rạch ròi ai đúng ai sai. Teddy là nạn nhân, nhưng cũng là kẻ tàn bạo. Michelle tự nhận cao cấp hơn, nhưng sự bảo thủ của cô chẳng khác gì gene tự hủy mà cô lên án ở con người.
Không ai vô tội. Và đó là điều khiến bộ phim ám ảnh.
Tỷ lệ khung hình gần vuông tạo cảm giác ngột ngạt. Những cảnh hồi tưởng đen trắng của Teddy biến ký ức thành ác mộng siêu thực. Sự đối lập giữa thế giới sạch sẽ của Michelle và căn nhà mục nát của Teddy nhấn mạnh khoảng cách giai cấp không thể san lấp.
Bugonia đặt ra một câu hỏi không dễ trả lời. Khi tất cả đều tin mình là chân lý, thì ai mới là kẻ cuồng tín.
Kết
Bugonia không cho khán giả một bản án đạo đức. Nó chỉ đưa ra tấm gương, để ta tự soi lấy mình. Có thể loài người không hoàn hảo. Nhưng sự tự cho mình là đúng đắn tuyệt đối, dù đến từ kẻ thống trị hay nạn nhân, đều dẫn đến hủy diệt.
Và đó là lý do Bugonia trở thành một trong những bộ phim đáng nhớ nhất năm 2025.
Discussion about this post