Các phân loại X-men từ yếu nhất đến Omega

Trong vũ trụ X-Men, không phải dị nhân nào cũng được sinh ra với sức mạnh giống nhau. Có người chỉ sở hữu những năng lực rất nhỏ, gần như không đủ để tự vệ. Nhưng cũng có những mutant đủ khả năng thay đổi thời tiết, thao túng từ trường, đóng băng cả thành phố, thậm chí bẻ cong vật chất và thực tại ở quy mô vượt xa trí tưởng tượng của con người.

Chính sự chênh lệch khổng lồ ấy đã khiến Marvel phải xây dựng một hệ thống phân loại sức mạnh dành riêng cho dị nhân. Không phải để so bì hơn thua đơn thuần, mà để xác định tiềm năng, mức độ nguy hiểm, khả năng kiểm soát và vai trò của từng cá nhân trong một thế giới luôn sợ hãi điều khác biệt.

Trong bài viết này, W2W Heroverse sẽ cùng bạn đi qua toàn bộ các phân loại X-men, từ cấp độ thấp nhất cho đến nhóm được xem là đỉnh cao tuyệt đối của tiến hóa mutant. Đây không phải một bài phân tích học thuật khô khan, mà là một bản đồ tổng quan giúp bạn hiểu rõ hơn vì sao thế giới X-Men lại phức tạp, đau thương và hấp dẫn đến vậy.

Định nghĩa hệ thống phân loại mutant trong Marvel

Ý tưởng phân loại dị nhân đã tồn tại từ rất sớm trong lịch sử truyện tranh Marvel, gần như song hành với sự ra đời của khái niệm mutant. Qua nhiều thập kỷ, cùng với sự mở rộng ngày càng phức tạp của dòng truyện X-Men, Marvel đã thử nghiệm nhiều cách khác nhau để đo lường và so sánh sức mạnh mutant.

Một số yếu tố tương đối dễ đánh giá, như sức mạnh thể chất hay tốc độ. Ví dụ, một mutant có thể nâng được bao nhiêu tấn, di chuyển nhanh đến mức nào, hoặc chịu đòn tốt ra sao. Những yếu tố này có thể quy đổi tương đối rõ ràng.

Nhưng vấn đề thực sự nằm ở những năng lực siêu nhiên không thể quy về con số. Làm sao đo được sức mạnh của một telepath có thể xâm nhập tâm trí cả hành tinh. Làm sao xác định giới hạn của một người có thể thao túng thực tại. Và làm sao so sánh một kẻ điều khiển thời tiết với một người có khả năng bẻ cong xác suất.

Trong nhiều năm, Marvel sử dụng một hệ thống phân loại dựa trên bảng chữ cái Hy Lạp. Tuy nhiên, đến năm 2019, trong giai đoạn Dawn of X, một hệ thống chính thức và rõ ràng hơn được giới thiệu, với trọng tâm là khái niệm Omega level mutants.

Theo House of X số 1, một mutant được xem là Omega khi năng lực chủ đạo của họ đạt đến hoặc chạm tới mức giới hạn trên không thể định nghĩa của phân loại sức mạnh đó. Điều quan trọng cần hiểu là hệ thống này áp dụng cho từng năng lực riêng lẻ. Một mutant có thể sở hữu một năng lực đạt cấp Omega, trong khi những năng lực khác chỉ ở mức thấp hơn.

Jean Grey là ví dụ kinh điển. Cô là một telepath cấp Omega, nhưng telekinesis của cô không đạt đến cùng cấp độ. Dù vậy, chỉ cần một năng lực đạt ngưỡng đó, cô đã được xếp vào nhóm Omega-level mutant.

Epsilon level – khi X-gene trở thành lời nguyền

Trong toàn bộ các phân loại X-men, Epsilon level là cấp độ thấp nhất, yếu nhất và cũng bi kịch nhất. Nếu các mutant cấp cao thường được xem là tài sản chiến lược hay biểu tượng sức mạnh, thì Epsilon level lại đại diện cho mặt tối tàn nhẫn của tiến hóa.

Những mutant này gần như không có sức mạnh thực sự. Họ không thể chiến đấu, không thể tự vệ, thậm chí không thể kiểm soát chính cơ thể mình. Điều tồi tệ hơn cả là họ thường mang theo những biến dạng nghiêm trọng, không thể che giấu, khiến cuộc sống bình thường trở thành điều xa xỉ.

Điểm mấu chốt của Epsilon level không chỉ nằm ở sự yếu đuối, mà ở việc họ không thể ẩn mình giữa xã hội loài người. Ngoại hình dị dạng, cơ thể bất thường hoặc những khiếm khuyết sinh học khiến họ bị từ chối ngay từ ánh nhìn đầu tiên.

Có những trường hợp bi kịch đến mức chính đột biến đã giết chết họ từ khi còn rất nhỏ. Con gái của Sally Floyd là ví dụ đau lòng. Chỉ vài tháng tuổi, đột biến khiến cơ thể đứa bé phát triển ngược, không thể cứu vãn. X-gene trong trường hợp này không mang theo sức mạnh, mà mang theo cái chết.

Trong cộng đồng mutant, nơi tập trung nhiều cá nhân Epsilon nhất chính là Morlocks. Đây là nhóm dị nhân bị xã hội ruồng bỏ, buộc phải sống dưới hệ thống cống ngầm để tránh ánh nhìn sợ hãi và căm ghét của con người.

Epsilon level là lời nhắc nhở tàn nhẫn rằng thế giới X-Men không chỉ có những anh hùng rực rỡ, mà còn có những số phận bị chính gen của mình phản bội.

Delta level – những dị nhân sống giữa đời thường

Delta level là nhóm đông đảo nhất và cũng gần gũi nhất trong toàn bộ cộng đồng dị nhân. Họ không mang những biến dạng rõ rệt như Epsilon hay Gamma. Họ cũng không gặp những vấn đề nghiêm trọng về kiểm soát năng lực.

Vấn đề duy nhất của Delta level nằm ở chỗ họ không đủ mạnh để được xếp vào nhóm Alpha. Năng lực của họ thường tinh tế, gián tiếp, khó nhận ra và hiếm khi mang tính bộc phát.

Điều thú vị là rất nhiều mutant cấp Delta thậm chí không hề biết mình là dị nhân. Họ sống như người bình thường, hòa nhập hoàn toàn vào xã hội mà không ai nhận ra X-gene đang hoạt động trong cơ thể họ.

Năng lực của họ có thể là trực giác vượt trội, khả năng ảnh hưởng nhẹ đến xác suất, hoặc những thiên phú đặc biệt khó giải thích bằng khoa học thông thường.

Domino là ví dụ điển hình. Cô không bắn ra tia năng lượng, không điều khiển thời tiết, cũng không bất tử. Năng lực của cô vận hành như một dạng may mắn được kích hoạt. Khi adrenaline tăng cao, xác suất xung quanh sẽ nghiêng về phía có lợi cho cô. Nhưng nếu Domino đứng yên và không hành động, vận may cũng không tự xuất hiện.

Một trường hợp khác là Forge. Anh sở hữu trực giác cơ khí gần như siêu nhiên, có thể sáng tạo và sửa chữa máy móc phức tạp mà không cần đào tạo bài bản. Đây là một năng lực cực kỳ hữu ích, nhưng thiên về trí tuệ hơn là sức mạnh chiến đấu.

Delta level đại diện cho những dị nhân âm thầm, không hào nhoáng, nhưng đôi khi lại giữ vai trò then chốt nhờ chính sự bình thường đặc biệt của họ.

Gamma level – sức mạnh đi kèm cái giá đắt

Gamma level là nhóm mutant mang tính hai mặt rõ rệt nhất. Họ sở hữu những năng lực rất mạnh, đủ để chiến đấu, hỗ trợ hoặc tác chiến hiệu quả. Nhưng đồng thời, họ cũng phải gánh chịu những khiếm khuyết cơ thể nghiêm trọng, đến mức có thể định hình cả cuộc đời.

Không giống Beta, nơi vấn đề nằm ở kiểm soát năng lực, Gamma level bị đánh dấu ngay từ ngoại hình. Họ không thể giả dạng người thường, không thể hòa nhập xã hội một cách tự nhiên.

Blink là ví dụ tiêu biểu. Năng lực mở cổng dịch chuyển và phóng năng lượng khiến cô trở thành một chiến binh cực kỳ nguy hiểm. Nhưng ngoại hình với làn da tử đinh hương, đôi mắt không mống mắt và mái tóc hồng rực khiến cô luôn bị nhìn bằng ánh mắt dè chừng.

Nightcrawler thậm chí còn rõ ràng hơn. Anh có thể teleport, bám tường và chiến đấu linh hoạt. Nhưng ngoại hình như một con quỷ khiến anh gây hoảng loạn chỉ bằng sự xuất hiện.

Gamma level cho thấy rằng quyền năng không phải lúc nào cũng là phước lành. Đôi khi, nó là gánh nặng không thể lựa chọn.

Beta level – mạnh mẽ nhưng chưa hoàn hảo

Beta level là nhóm mutant có sức mạnh ngang hàng Alpha, nhưng bị giới hạn bởi những khiếm khuyết nhất định. Những khiếm khuyết này không quá nghiêm trọng, nhưng đủ để ngăn họ hòa nhập hoàn toàn hoặc kiểm soát năng lực một cách trọn vẹn.

Rogue trong giai đoạn đầu là ví dụ hoàn hảo. Cô có thể hấp thụ sức mạnh, ký ức và cảm xúc của bất kỳ ai chạm vào. Nhưng cô hoàn toàn không kiểm soát được khả năng này. Mỗi cái chạm đều là mối nguy hiểm.

Trường hợp Rogue hấp thụ ký ức và sức mạnh của Carol Danvers đã đẩy cô vào một cuộc khủng hoảng danh tính kéo dài. Rogue trở nên cực kỳ mạnh, nhưng cũng bị ám ảnh bởi những ký ức không thuộc về mình.

Beta level vì thế là nhóm sống trong ranh giới mong manh giữa quyền năng và rủi ro.

Alpha level – hình mẫu lý tưởng của dị nhân

Alpha level được xem là nhóm mutant lý tưởng nhất. Họ mạnh mẽ, ổn định, hữu dụng trong chiến đấu và không mang theo bất kỳ dị dạng hay hạn chế nào do X-gene gây ra.

Một mutant Alpha trông không khác gì người bình thường. Họ có thể sống một cuộc đời bình thường nếu muốn, và chỉ khác biệt khi chủ động sử dụng sức mạnh.

Kitty Pryde với khả năng đi xuyên vật thể là ví dụ điển hình. Dazzler hấp thụ sóng âm và chuyển hóa thành ánh sáng mà không ảnh hưởng đến cơ thể. Colossus có thể bật tắt năng lực, cân bằng hoàn hảo giữa đời thường và chiến đấu.

Rogue, khi học được cách kiểm soát năng lực, cũng được nâng từ Beta lên Alpha level.

Alpha level đại diện cho sự cân bằng giữa sức mạnh và con người.

Omega level – giới hạn không thể đo đạc

Omega level là đỉnh cao tuyệt đối trong toàn bộ các phân loại X-men. Đây là những dị nhân sở hữu tiềm năng di truyền mạnh nhất, với năng lực gần như không có giới hạn trên xác định.

Họ không chỉ mạnh. Họ là những cá thể có khả năng thay đổi cục diện thế giới, thậm chí tác động đến quy mô vũ trụ. Một sai lầm nhỏ cũng có thể dẫn đến thảm họa diện rộng.

Jean Grey, Magneto, Professor X, Iceman, Legion hay Franklin Richards đều là những Omega-level mutant đã được xác nhận. Mỗi người đại diện cho một dạng sức mạnh chạm đến trần không thể đo đạc, từ psionic, vật chất, năng lượng cho đến thực tại.

Lời kết

Khi nhìn lại toàn bộ hệ thống phân loại mutant, từ Epsilon yếu ớt đến Omega chạm giới hạn, ta nhận ra rằng X-Men chưa bao giờ chỉ là câu chuyện về sức mạnh.

Đó là câu chuyện về sự khác biệt, về việc sống chung với nỗi sợ bị từ chối, và về lựa chọn đứng lên hay gục ngã trước số phận.

Sức mạnh không định nghĩa giá trị của họ. Cách họ sống cùng sức mạnh ấy mới là điều khiến X-Men trở thành một trong những vũ trụ giàu chiều sâu nhất của Marvel.