Family Guy từ lâu đã không còn là một series hoạt hình đơn thuần dành cho giải trí nhẹ nhàng. Đây là một chương trình tồn tại bằng việc liên tục thử thách giới hạn của sự chấp nhận, bằng cách nhắm thẳng vào những biểu tượng tưởng như bất khả xâm phạm. Từ người nổi tiếng, tổng thống, tôn giáo cho đến những giá trị văn hóa cốt lõi, không có vùng an toàn nào trong thế giới của Family Guy.
Và dĩ nhiên, các nhãn hàng lớn cũng không phải ngoại lệ.
Trong khi nhiều chương trình truyền hình tránh xa việc động chạm đến thương hiệu vì rủi ro pháp lý hoặc áp lực tài trợ, Family Guy lại xem đó như một mỏ nội dung vô tận. Những tập đoàn toàn cầu, những biểu tượng tiêu dùng gắn liền với đời sống hiện đại, tất cả đều có thể trở thành trò đùa, đôi khi rất ngắn gọn, đôi khi kéo dài đến mức khiến người xem phải cười trong cảm giác hơi lạnh sống lưng.
Hôm nay, hãy cùng W2W nhìn lại những lần Family Guy công khai chọc giận nhưng nhãn hàng lớn, không phải để kể tội, mà để hiểu cách bộ phim dùng hài kịch như một công cụ phản chiếu xã hội hiện đại. Không dài dòng nữa, chúng ta bắt đầu thôi.
Disney
Disney từ lâu đã được xem là biểu tượng của tuổi thơ, của sự trong sáng, an toàn và được kiểm duyệt kỹ lưỡng. Nhưng trong thế giới của Family Guy, Disney lại là một mỏ nội dung trêu đùa không bao giờ cạn.
Một trong những lần châm biếm rõ ràng nhất xuất hiện trong Road to the Multiverse. Khi Brian và Stewie bước vào vũ trụ Disney, mọi thứ đều hoàn hảo đến mức gần như giả tạo. Không gian sạch sẽ, âm nhạc vui tươi, nhân vật nào cũng nở nụ cười thân thiện. Nhưng sự hoàn hảo đó chỉ tồn tại cho đến khi Mort, một người Do Thái, xuất hiện và nhanh chóng bị xử lý bởi gia đình Griffin.
Chi tiết này gợi lại những cáo buộc xoay quanh Walt Disney, người từng bị cho là có tư tưởng bài Do Thái dù chưa bao giờ có bằng chứng xác thực. Với Family Guy, việc đúng sai lịch sử không phải điều quan trọng. Điều họ nhắm đến là hình ảnh một văn hóa tập đoàn được xây dựng trên những góc khuất bị che giấu bằng lớp vỏ ngây thơ.
Những cú chọc tiếp theo còn trực diện hơn. Có lần Lois dẫn Peter đến trại tập trung Auschwitz và giải thích rằng nơi này được hỗ trợ bởi Walt Disney. Một lần khác, Walt Disney sau khi được hồi sinh đã hỏi rằng người Do Thái đã bị quét sạch chưa, và khi biết câu trả lời là chưa, ông quyết định tiếp tục ngủ đông.
Không dừng lại ở cá nhân nhà sáng lập, Family Guy còn nhắm vào sự tư bản hóa cực đoan của Disney. Trong Stewie Griffin The Untold Story, Mickey Mouse không còn là linh vật đáng yêu, mà trở thành biểu tượng của bản quyền, luật sư và sự kiểm soát gắt gao. Disney hiện lên như một cỗ máy sở hữu trí tuệ, nơi mọi thứ đều có giá và đều được bảo vệ bằng hợp đồng.
Trớ trêu thay, ngày nay Family Guy lại thuộc quyền sở hữu của chính Disney. Điều đó khiến những màn công kích nhắm vào đế chế này dần thưa thớt. Nhưng những tập cũ vẫn tồn tại như lời nhắc rằng không có biểu tượng nào thực sự an toàn trước ngòi bút của Family Guy.
Porsche
Family Guy từng không ngại đụng chạm đến các thương hiệu xe sang, và Porsche là một ví dụ điển hình cho cách bộ phim chỉ cần một khoảnh khắc ngắn để tạo ra hiệu quả châm biếm tối đa.
Trong tập Dating Games, Stewie được chẩn đoán mắc chứng cong vẹo cột sống và buộc phải đeo nẹp lưng. Khi mang chiếc nẹp đến trường mẫu giáo, cậu bất ngờ nhận được sự quan tâm và ưu ái đặc biệt từ giáo viên lẫn bạn bè. Mọi người thương cảm, nhẹ nhàng và chú ý đến Stewie hơn hẳn thường ngày.
Sự quan tâm đó khiến Stewie cảm thấy vừa dễ chịu vừa đáng nghi. Trong suy nghĩ của cậu, cảm giác này giống như một tình huống hiếm hoi khi một thứ vốn gắn với định kiến tiêu cực lại cư xử hoàn toàn khác.
Family Guy dùng chính suy nghĩ này để so sánh với hình ảnh một người phụ nữ lái Porsche Cayenne nhưng không mang thái độ kiêu căng hay khó chịu như khuôn mẫu thường thấy. Chỉ với một phép so sánh ngắn, Porsche bị biến thành biểu tượng cho định kiến xã hội gắn liền với tầng lớp và phong cách sống.
Điều đáng nói là khán giả trên mạng gần như hoàn toàn ủng hộ trò đùa này. Nhiều người cho rằng đó là trải nghiệm rất thật ngoài đời. Family Guy không cần giải thích thêm. Một khoảnh khắc thoáng qua cũng đủ để biến Porsche thành trò cười nhẹ nhàng nhưng rất thấm.
Diet Coke
Family Guy nhiều lần dùng Diet Coke như một biểu tượng cho sự tự an ủi và ảo tưởng kiểm soát bản thân.
Trong Spies Reminiscent of Us, sau khi Peter không thể sử dụng nhà vệ sinh ở nhà mình, anh buộc phải sang nhà Cleveland. Trải nghiệm đó ám ảnh Peter đến mức từ đó về sau, anh chỉ muốn đi vệ sinh đúng tại nơi đó và xem nó như một phát minh vĩ đại.
Khi Lois chỉ ra sự vô lý trong hành vi này, Family Guy lập tức chuyển sang một phép so sánh quen thuộc. Việc Peter bám víu vào nhà vệ sinh của Cleveland cũng giống như cách nhiều người tin rằng Diet Coke có thể cứu rỗi mọi thói quen ăn uống tệ hại của họ.
Cú chọc này còn được nhấn mạnh trong Trump Guy, khi Diet Coke gắn liền với quyền lực và thói quen cá nhân của Donald Trump. Một nút bấm riêng chỉ để gọi Diet Coke biến thức uống này thành biểu tượng của sự phụ thuộc và tự huyễn hoặc.
Điều thú vị là Coca Cola không phản ứng tiêu cực. Ngược lại, họ còn tận dụng hình ảnh Stewie trong quảng cáo, cho thấy một thương hiệu đủ lớn để chấp nhận bị chọc ghẹo và thậm chí chơi cùng trò đùa đó.
Với Family Guy, Diet Coke không chỉ là nước ngọt, mà là đại diện cho một lối suy nghĩ phổ biến. Tin rằng chỉ cần thay đổi một chi tiết nhỏ thì mọi vấn đề lớn đều có thể bỏ qua.
Samsung
Family Guy không công kích Samsung trực diện, mà chọn cách mỉa mai thông qua bối cảnh và chi tiết tưởng như vô thưởng vô phạt.
Trong Candy Quahog Marshmallow, Quagmire bất ngờ trở thành ngôi sao của một bộ phim truyền hình Hàn Quốc với vai diễn American Johnny. Khi cả nhóm sang Hàn Quốc xem tập cuối, họ nhận ra mức độ nổi tiếng khổng lồ của Quagmire.
Trong bối cảnh đó, Family Guy liên tục gắn tên Samsung với mọi thứ xung quanh, kể cả những thứ không liên quan. Việc gọi một chiếc xe bằng cái tên mang hơi hướng Samsung trở thành cách châm biếm hình ảnh một tập đoàn quá lớn, làm đủ mọi lĩnh vực.
Trò đùa này không hề vô cớ. Samsung từng bước chân vào ngành ô tô cuối những năm 1990 trước khi bán lại phần lớn mảng này cho Renault. Dù không còn sản xuất xe, cái tên Samsung vẫn gắn liền với quy mô và sự hiện diện khắp nơi.
Family Guy không nói Samsung làm sản phẩm tệ. Họ chỉ ám chỉ rằng khi một thương hiệu trở nên quá to, nó sẽ tự động trở thành mục tiêu của sự châm biếm.
Apple
Apple, đối thủ của Samsung, cũng không thoát khỏi số phận này. Family Guy thường dùng Apple và iPhone như biểu tượng của sự ám ảnh công nghệ và tâm lý chạy theo xu hướng.
Trong Scammed Yankee, Brian thay đổi thái độ hoàn toàn sau khi nhìn thấy Patty trong phòng thay đồ. Khi về nhà, sự phấn khích của Brian được Stewie đem ra so sánh với mức độ thèm muốn mà người ta dành cho một chiếc iPhone mới.
Family Guy nhấn mạnh rằng với nhiều người, iPhone không còn là thiết bị công nghệ, mà là đối tượng để sùng bái. Hình ảnh xếp hàng mua iPhone được đặt vào bối cảnh lố bịch, khiến hành vi đó trông kỳ quặc hơn là hợp lý.
Bộ phim còn nhắm vào Apple Store và phụ kiện iPhone. Việc loại bỏ jack tai nghe được miêu tả như trải nghiệm khó chịu nhưng vẫn được chấp nhận cam chịu, chỉ để tiếp tục thuộc về hệ sinh thái Apple.
Apple hiện lên như trung tâm của một thế giới nơi người dùng sẵn sàng chịu bất tiện để giữ cảm giác được là một phần của thương hiệu.
Starbucks
Starbucks là một trong những thương hiệu bị Family Guy chọc ghẹo nhiều nhất, xoay quanh hình ảnh xã hội và văn hóa.
Khi Brian thấy Carter xuất hiện tại Starbucks, anh lập tức tin rằng Carter là kẻ mạo danh. Với Family Guy, Starbucks được xem là nơi một người bảo thủ giàu có sẽ không bao giờ tự nguyện bước vào.
Nhưng tình huống nhanh chóng bị đảo ngược khi Carter chỉ đến Starbucks để lấy đồ miễn phí như đường và khăn giấy. Starbucks trở thành biểu tượng của không gian công cộng bị khai thác đến mức lố bịch.
Trong Gift of the White Guy, Stewie để lại tiền tip lớn tại Starbucks nhưng phát hiện người nhận là lãnh đạo công ty đang giả làm nhân viên. Hành động tốt bụng trở nên vô nghĩa.
Family Guy khắc họa Starbucks không chỉ bán cà phê, mà còn gắn liền với giai cấp, chính trị và mâu thuẫn xã hội hiện đại.
Amazon
Family Guy tiếp cận Amazon theo cách vừa mỉa mai vừa khiến người xem thấy hơi rợn. Amazon không bị biến thành phản diện lộ liễu, mà hiện lên như một thế lực im lặng, cực kỳ hiệu quả và biết quá nhiều về bạn.
Trong tập Take a Letter, Lois đi phát thư cùng Cleveland vào buổi tối thì một chiếc drone giao hàng của Amazon bay ngang qua. Cleveland hoàn toàn bình thản, còn Lois thì sững lại. Chỉ một khoảnh khắc ngắn, Family Guy đã đặt cạnh nhau hai thế giới: lao động thủ công chậm rãi và mô hình giao hàng tự động lạnh lùng.
Amazon tiếp tục xuất hiện trong Bander Blockbuster, khi gia đình Griffin gặp rắc rối tại cửa hàng Blockbuster cuối cùng trên thế giới. Ngay lúc nguy hiểm nhất, Amazon xuất hiện và giải cứu họ. Lý do không phải tình cờ, mà vì Amazon đã phân tích toàn bộ lịch sử mua sắm, thói quen xem phim và dữ liệu cá nhân của cả gia đình.
Family Guy biến Amazon thành người hùng, nhưng là kiểu người hùng khiến người ta phải suy nghĩ lại. Thông điệp rất rõ: Amazon giúp bạn mọi lúc, nhưng đổi lại, họ biết mọi thứ về bạn.
McDonald’s
Family Guy không công kích McDonald’s bằng chất lượng đồ ăn, mà nhắm thẳng vào hình ảnh tuổi thơ quen thuộc.
Trong Road to Europe, Stewie chán nản sau chuyến du lịch thất bại, và ngay cả McDonald’s cũng không đủ sức khiến cậu thấy khá hơn. Nhưng cú đánh đáng nhớ nhất xuất hiện trong Petergeist, khi ngôi nhà Griffin bị ám.
Với Chris, điều đáng sợ nhất không phải ma quỷ, mà là hình ảnh một chú hề đứng lặng lẽ ở cuối giường. Family Guy cố tình tạo ra hình ảnh gợi liên tưởng rất rõ đến linh vật của McDonald’s, biến biểu tượng vui nhộn thành nỗi ám ảnh ban đêm.
Bằng cách đó, McDonald’s không còn đại diện cho niềm vui tuổi thơ, mà trở thành nỗi sợ mơ hồ mà trẻ em không thể gọi tên.
Visa và Mastercard
Family Guy dùng Visa và Mastercard như biểu tượng cho văn hóa tiêu xài và nợ nần mất kiểm soát.
Peter cực kỳ phấn khích khi lần đầu sở hữu thẻ tín dụng, xem đó là dấu mốc trưởng thành. Nhưng ngay sau đó, anh dùng thẻ cho mọi thứ, không cần suy nghĩ. Một đoạn quảng cáo giả miêu tả thẻ tín dụng như tấm vé thông hành cho mọi hành vi liều lĩnh.
Cao trào nằm ở việc Peter hoàn toàn không có ý định trả nợ. Family Guy dùng sự vô tư đó để phản ánh một thực tế quen thuộc: chi tiêu thì ngay lập tức, còn hậu quả thì để sau. Visa và Mastercard không phải nạn nhân trực tiếp, mà là công cụ để châm biếm cả một hệ thống tài chính.
Nike
Family Guy nhắm vào Nike bằng một trong những cú chọc thẳng tay nhất.
Trong một đoạn quảng cáo giả, mọi thứ bắt đầu giống hệt phong cách Nike quen thuộc: nhịp nhanh, giọng mạnh mẽ, tinh thần vượt giới hạn. Nhưng càng về sau, thông điệp càng lệch lạc. Khẩu hiệu Just Do It bị đẩy đến mức cực đoan, cổ vũ cho những hành động ích kỷ và vô trách nhiệm.
Nike trong khoảnh khắc đó không còn là thương hiệu thể thao, mà trở thành biểu tượng của động lực mù quáng, nơi hành động quan trọng hơn hậu quả. Điều đáng nói là đoạn này từng được phát sóng trong một sự kiện truyền hình lớn, khiến mức độ khiêu khích càng tăng.
Netflix
Family Guy chọc Netflix bằng một đoạn quảng cáo giả tập trung hoàn toàn vào trải nghiệm người dùng.
Netflix được giới thiệu như lựa chọn hoàn hảo để xem phim tại nhà, nhưng ngay lập tức bị bóc trần. Hình ảnh liên tục mờ rồi nét, thời gian chờ đợi kéo dài, trong khi nội dung nhận được lại tầm trung.
Family Guy còn gắn Netflix với cảm giác hụt hẫng khi kho phim không còn như thời hoàng kim. Người xem đến với kỳ vọng cao, nhưng rời đi với trải nghiệm không trọn vẹn. Trò đùa này được xem là một trong những lần Family Guy nói hộ suy nghĩ của rất nhiều khán giả.
Kết
Qua từng thương hiệu, Family Guy không cố chứng minh mình đúng hay đạo đức hơn ai. Bộ phim chỉ làm điều mà hài kịch giỏi nhất: phóng đại những điều quen thuộc để buộc người xem phải nhìn lại.
Nếu bạn còn nhớ thêm nhãn hàng nào từng bị Family Guy chọc ghẹo, hãy để lại bình luận bên dưới.
Discussion about this post