Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày mùng một Trấn Thành ra phim. Cứ mỗi dịp tết đến xuân về, nhìn ra rạp là lại thấy một bộ phim của Trấn Thành mà chắc chắn không bao giờ có chữ lờ… ý tôi là lỗ. Năm nào cũng vậy, đều đặn như bánh chưng, như mứt gừng, như câu hỏi quen thuộc của họ hàng về chuyện lấy vợ lấy chồng.
Nhân dịp tết Bính Ngọ vẫn tiếp tục được ăn bánh chưng vị rất đời, hôm nay cùng Vũ Trụ Phim Việt ngồi xuống nhâm nhi miếng trà để đánh giá và xếp hạng tất cả các bộ phim của Trấn Thành từ trước tới nay. Công tâm mà nói, phim của mc kiêm diễn viên kiêm đạo diễn Trấn Thành cũng như những bộ phim Việt khác: có ưu điểm, có nhược điểm, và không phải cứ cộp mác Trấn Thành thì bộ phim ấy sẽ phải chịu sự đánh giá khắt khe hơn bình thường. Tôi sẽ xếp hạng theo thang đo S, A, B, C, D và F. Hạng S dành cho tuyệt phẩm vượt thời gian. Hạng A là phim tốt, nhiều điểm mạnh ít điểm yếu. Hạng B là phim khá. Hạng C là trung bình đến khá. Hạng D là trung bình đến yếu. Còn hạng F thì thôi, không còn gì để nói nữa.
Bộ Tứ Báo Thủ: Khi KPI Quan Trọng Hơn Chất Lượng
Bắt đầu ngay với bộ phim gần nhất của Trấn Thành chiếu dịp tết Ất Tỵ. Bộ Tứ Báo Thủ đi vào mối quan hệ giữa Quỳnh Anh và Quốc Anh, cặp đôi sau nhiều năm chung sống đã trở nên nguội lạnh, và đây là lúc bộ tứ báo thủ là những người bà con nhà gái ra tay hâm nóng lại chuyện tình cảm. Nhưng đã là báo thủ giúp thì ít mà phiền thì nhiều.
Nghe tên phim và tên đạo diễn thì không khó đoán nội dung. Tác phẩm này có thể nói là bung xã nhất của Trấn Thành về độ hài hước khi anh quyết tâm đẩy kiểu hài ba xu lên tới đỉnh điểm qua rất nhiều nhân vật và mối quan hệ của họ. Độ ồn ào tất nhiên cũng tỉ lệ thuận mà tăng theo.

Vì có tới hai dàn nhân vật, tuyến tình yêu của cặp đôi chính và tuyến gây cười của bộ tứ báo thủ, mà bộ phim trở nên rất lộn xộn trong mạch phim. Tôi còn có cảm giác tuyến báo thủ lên hình nhiều hơn cả tuyến chính luôn, cả về thời lượng lẫn sức nặng nhân vật. Khi mỗi thứ chưa hoàn chỉnh được phần nào thì những phút giây lẽ ra phải chạm được vào cảm xúc người xem lại trở nên thiếu hụt, vì chưa đủ mang lại sự đồng cảm cần thiết.
Dĩ nhiên Bộ Tứ Báo Thủ không thiếu đặc trưng riêng của Trấn Thành là những triết lý sống được nhân vật thốt ra như một người hiền triết giảng dạy cho khán giả. Tôi còn nhớ như in phân đoạn ba nhân vật nữ ngồi lại với nhau để ôn lại quá khứ, động viên nhau rằng làm phụ nữ đã sẵn cực khổ rồi thì hà cớ gì phải chịu hy sinh thêm. Triết lý thì không hẳn sai, nó phù hợp với từng người nhận định, nhưng lối đem mọi thứ ra giải quyết bằng thoại thì… ba chấm. Vì tôi không tin những nhân vật lố lăng được xây dựng từ đầu phim lại có thể thốt ra những thông điệp như vậy một cách thuyết phục.
Mặt bằng chung xét ra thì tác phẩm mới nhất của Trấn Thành vẫn hơn nhiều các bộ phim thảm họa khác. Nhưng ra đời sau Mai được xem là đỉnh cao nhất trong sự nghiệp, Bộ Tứ Báo Thủ khiến người xem nghĩ rằng đây không khác gì một sản phẩm được làm ra chỉ để kịp KPI hốt bạc dịp tết. Chả khán giả nào muốn thấy một đạo diễn có tiềm lực tài chính lẫn uy tín doanh thu lại ỷ vào cái danh của mình mà tiếp tục làm những thước phim thiếu đầu tư chất xám như thế này để thống trị dịp lễ tết. Dù doanh thu đạt hơn 300 tỷ thì chất lượng không hề đi đôi, vì vậy tôi chỉ có thể xếp Bộ Tứ Báo Thủ ở hạng D.
Nhà Bà Nữ: Ồn Ào Từ Đầu Đến Cuối Nhưng Không Phải Không Có Gì Để Xem
Hai năm sau bộ phim đầu tay, Trấn Thành cho ra lò Nhà Bà Nữ, bộ phim mở đầu cho danh hiệu ông hoàng phòng vé mùa Tết hay lớn hơn là ông hoàng doanh thu điện ảnh Việt.
Nhà Bà Nữ lấy cảm hứng từ xe bánh canh cua giá 300 ngàn nổi tiếng ngoài đời, với nhân vật chủ chốt là bà Nữ, người phụ nữ gắn cả đời với nghề bánh canh cua truyền thống của gia đình, một mình vất vả nuôi hai đứa con gái thành người. Điểm mấu chốt của bộ phim là bà Nữ xem đàn ông như cái gai trong mắt kể từ khi bị chồng ruồng bỏ, rồi phải tự mình lo toan cho cả mẹ già lẫn hai con. Nam nhi duy nhất trong nhà là Nhuận, phiên bản đời hơn của Trấn Thành theo lời anh tự nhận, người cũng chịu sự hách dịch của bà Nữ vì hay nhậu nhẹt do cảm thấy không được tôn trọng, còn bà thì cho rằng anh vô dụng nên chả xem ra gì.

Mâu thuẫn chưa dừng lại ở đó. Tuyến truyện chính của phim là của người con Ngọc Nhi và người bạn trai John, hai người trẻ vì nông nổi mà dẫn đến cái thai bất đắc dĩ, nhưng tình yêu cháy bỏng cũng giúp cả hai chấp nhận sửa sai, để rồi cuối cùng vẫn tan vỡ vì thiếu thấu hiểu nhau trong trách nhiệm và sự hy sinh của hôn nhân. Mâu thuẫn được dồn vào rất nhiều trong bộ phim, trải dài xuyên suốt từ đầu đến cuối, không lúc nào khán giả không phải nghe các nhân vật cãi nhau rồi chửi nhau.
Trấn Thành nói rằng cuộc sống con người phải có cãi nhau thì mới đúng là đời thường, nhưng đây là một bộ phim điện ảnh, sao cứ phải đem lời thoại ra để đắp xây sự kiện rồi lại vẫn dùng thoại để xử lý tình tiết? Bộ phim lộ rõ sự mất kiểm soát của Trấn Thành dưới vai trò đạo diễn, khi không còn Vũ Ngọc Đãng như trong Bố Già thì Nhà Bà Nữ trở nên vụng về ở nhiều mặt. Chưa kịp cho khán giả chịu đựng sự ồn ào của các đoạn cãi nhau thì bộ phim còn áp thêm đạo lý lên những đoạn cãi nhau mới. Rồi cứ lâu lâu đạo diễn lại chèn một bài hát hot trend vào cảnh phim khiến sự thiếu chuyên nghiệp trong một tác phẩm điện ảnh trở nên quá rõ ràng.
Tuy nhiên, công bằng mà nói, tôi muốn khen Trấn Thành ở khía cạnh xây dựng nhân vật không đi theo lối mòn. Bà Nữ không được ép vào khuôn khổ của người mẹ nhẫn nại, dịu dàng. Bà thoát ra khỏi định nghĩa của một nữ tính độc hại mà các nhà biên kịch vẫn thường xây dựng cho nhân vật nữ, nhưng đổi lại là một sự gia trưởng độc hại của người làm cha làm mẹ mà bất kỳ người con nào cũng phải chịu khổ sở về mặt tinh thần. Bộ phim cũng có diễn xuất khá ổn áp: Lê Giang làm tròn vai một người phụ nữ gia trưởng có nét tính cách không ai muốn lại gần, diễn cứ như không diễn ấy. Song Luân, Uyển Ân không hề yếu. Và Trấn Thành cũng thể hiện được nhiều sắc thái hơn so với vai ba Sang của Bố Già.
Tin vui là tôi sẽ không xếp phim vào hạng F, vì còn hàng tá tác phẩm khác xứng đáng ở vị trí đó hơn. Tin buồn là Trấn Thành sẽ có hai bộ phim hạng D, và Nhà Bà Nữ là một trong số đó.
Bố Già: Phim điện ảnh đầu tiên
Bộ phim điện ảnh đầu tiên dưới vai trò đạo diễn của Trấn Thành là Bố Già, chiếu rạp vào tháng 3 năm 2021, được dựa theo bộ web drama nổi tiếng cùng tên của chính anh. Chúng ta hay có câu cửa miệng khi xem được một phim chiếu rạp nào đó tệ hoặc dở: phim này xứng đáng chiếu mạng thôi. Vì thế dĩ nhiên nhiều sự nghi ngờ đổ dồn vào chất lượng của Bố Già khi khoảng cách giữa hai nền tảng là rất xa nhau.
Bố Già kể câu chuyện về ông Sang, người cha tần tảo đến mức khiến con trai là Quắn khó chịu. Ông không những gà trống nuôi Quắn mà còn cưu mang thêm bé Bù Tọt, sau này mọi chuyện vỡ lẽ rằng Bù Tọt chính là con của Quắn mà ông đã giấu bấy lâu vì lo cho sự nghiệp của cậu. Về phần Quắn, anh là một youtuber nổi tiếng nhưng vì bê bối có con mà lao dốc, phải đền bù hợp đồng cho nhiều bên, và chính ông Sang là người bán căn nhà để lấy tiền giúp đỡ. Từ chuyện bất đồng trong nợ nần đến không cùng quan điểm về chuyện nhà ở, đến đỉnh điểm là căn bệnh hiểm nghèo của ông Sang lộ ra.

Bố Già đáng lý ra được chiếu dịp tết nguyên đán nhưng vì ảnh hưởng của dịch Covid-19 mà dời sang tháng 3. Và ở thời điểm thị trường điện ảnh nước nhà đang bị ảnh hưởng nặng nề thì con số 400 tỷ doanh thu của Bố Già là cú hích vô cùng lớn để tạo đà tái phát triển cho nền điện ảnh. Tác phẩm còn gây choáng váng khi chính thức soán ngôi Avengers: Endgame để trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất lịch sử phòng chiếu Việt, danh hiệu mà chưa có bộ phim nội địa nào dám mơ tới.
Tuy nhiên, dẫu cho nhà nhà thoải mái bật điện thoại hay tivi để xem một bộ web drama giải trí thì ở một bộ phim truyện, Bố Già phiên bản màn ảnh rộng lại không đủ chất điện ảnh. Bộ phim tỏ ra quá lậm vào các biến cố bi kịch, cụ thể là tình tiết căn bệnh suy thận của ông Sang ập tới để giải quyết mâu thuẫn gia đình một cách quá dễ đoán và nhàm chán. Xây dựng một người cha luôn hy sinh vì con cái là điều thực tế, không có gì đáng bàn, nhưng cách tô vẽ sự khắc khổ lên hình tượng ông Sang trông khá là quá đà. Có thể hình dung sự over đó bằng chính bộ râu giả của Trấn Thành trong vai diễn này.
Tất cả nhân vật xoay quanh ông Sang, ngoại trừ bà Cẩm Lệ do Lê Giang đóng, đều trở nên quá khắc nghiệt với ông. Nếu không lợi dụng lòng tốt thì cũng ỷ lại vào ông, và điều khó chịu là ông chấp nhận bỏ qua hết, chọn cách sống dĩ hòa di quý. Hình tượng ông Sang không khác nào lối xây dựng giản đơn một chiều nhất mà đội biên kịch có thể làm được.
Đây là tác phẩm Trấn Thành đồng đạo diễn với Vũ Ngọc Đãng, một đạo diễn đã thành danh với những bộ phim tâm lý như Đẹp Từng Centimet, Hot Boy Nổi Loạn và những bộ phim truyền hình đình đám như Bỗng Dưng Muốn Khóc, Vừa Đi Vừa Khóc. Nên vì vậy cấu trúc của bộ phim vẫn được xây dựng đều, cách chuyển thể kịch bản chữ thành hình thấy được dấu ấn của đạo diễn có kinh nghiệm.
Nhưng có thể nói thảm họa đến từ câu khẳng định của chính Vũ Ngọc Đãng: nói đạo lý mà ăn khách như Trấn Thành thì tôi cũng làm. Và bắt đầu từ đây, những câu thoại đậm mùi đạo lý đã trở thành thứ hiển nhiên sẽ xuất hiện trong một bộ phim của Trấn Thành với tần suất từ nhiều cho đến rất nhiều. Tôi đánh giá Bố Già ở hạng C.
Mai: Tác Phẩm Tốt Nhất Của Trấn Thành Nhưng Vẫn Còn Một Chữ Nhưng
Đã nhắc nhiều về Mai, bộ phim từng nắm giữ danh hiệu tác phẩm điện ảnh có doanh thu cao nhất lịch sử Việt Nam và nhiều người nhận định đây là bộ phim tốt nhất trong sự nghiệp của đạo diễn Trấn Thành.
Mai kể về người phụ nữ cùng tên do Phương Anh Đào đóng, mang trong mình một quá khứ đau buồn và không còn niềm tin vào tình yêu lẫn hạnh phúc. Khi Dương, do Tuấn Trần thủ vai, bước vào cuộc đời cô thì Mai cảm thấy bản thân được trân trọng giữa vô vàn khắc nghiệt trong cuộc sống. Nhưng tình yêu của họ vấp phải quá nhiều định kiến từ gia đình và xã hội.
Mai cho thấy Trấn Thành đã nâng cao tay nghề của mình khá nhiều sau Bố Già và Nhà Bà Nữ. Những dàn cảnh trong phim đã trở nên có chiều sâu và liên tục hơn. Nhịp điệu của phim được giữ khá tốt, những tiếng cười được đặt đúng lúc, không quá lố, để những phân đoạn cần tĩnh lặng thể hiện được cái hồn của cảm xúc.

Câu chuyện tình yêu không thành của Mai khiến người xem nuối tiếc vì sự thực tế phũ phàng của sự tự ti trong con người khi yêu. Ánh mắt, cái gật đầu và câu nói cảm ơn vì đã không đợi đã trở thành biểu tượng khó quên của bộ phim. Nhưng điều tôi đánh giá cao nhất là phần kịch bản vạch ra được nhiều sự đối lập trong mối quan hệ của con người. Khi Mai chuyển về khu chung cư, sự ganh tị thù địch được thiết lập từ những người phụ nữ cùng khu, từ những đồng nghiệp chỗ làm massage. Đối diện đó là người chị Đào thân thiện luôn giúp đỡ Mai trong nhiều hoàn cảnh vì sự thấu hiểu và đồng cảm.
Sự ganh ghét từ những người phụ nữ khác giống như những nỗi sợ thầm kín của chính họ: sợ mất tình yêu, sợ mất địa vị, sợ trở thành người thừa thãi. Tất cả đều được nhìn rõ qua sự thiếu hụt nguồn động viên tinh thần từ người bạn đời hay từ chính môi trường sống độc hại. Mai trở thành đối tượng bị công kích vì cô như thể đang làm lung lay giá trị bản thân của những người ấy. Và cô có được sức mạnh để đứng dậy chống đỡ nhờ vào tình yêu và bản chất kiên cường của bản thân, chính là những thứ mà những người phụ nữ kia không có. Mâu thuẫn giữa phụ huynh và con cái vẫn được đề cập tới xuyên suốt như tất cả các bộ phim khác của Trấn Thành, nhưng ở Mai thấy rõ hơn sự đối chiếu giữa mẹ của Dương và ba của Mai trong hai cách nuôi dạy con và phụ thuộc vào con.
Thổi sinh khí rất nhiều vào tác phẩm là diễn xuất tốt của Phương Anh Đào. Cô thể hiện được một nhân vật có nỗi đau thầm kín, sẵn sàng bung vỡ ra bất cứ lúc nào dù phải luôn gồng gánh cảm xúc của mình trong cả công việc và chuyện tình yêu. Nếu như nhân vật Mai là một điểm sáng tuyệt vời cho sự nghiệp của Phương Anh Đào thì bà Đào, mẹ của Dương, cứ như được đo ni đóng giày cho nữ diễn viên Hồng Đào. Cái khí chất của cô vô cùng hợp với sự sang trọng và phong cách cho vai diễn này. Tuấn Trần thể hiện tròn vai nhân vật Dương nhưng cảm giác đây vẫn là Tuấn Trần của nhiều vai diễn khác, cũng phải thôi khi kịch bản của Mai đã dành trọn spotlight cho nhân vật mà bộ phim lấy tên.
Tuy nhiên, bộ phim xây dựng nhân vật và tình huống khá tốt, nhưng chỉ là xây dựng thôi, chứ giải quyết những điều mà kịch bản đã xây nên thì lại trở thành điểm yếu to đùng kéo bộ phim đi xuống rất nhiều. Hồi cuối sau khi được dồn rất nhiều mâu thuẫn, cách xử lý của Trấn Thành là một cuộc cãi nhau động địa giữa các nhân vật và các mối quan hệ đã được bồi đắp. Nhân vật bà Đào được nhào nặn tốt đến bao nhiêu thì càng về cuối lại trở nên vô hồn lẫn bị động bấy nhiêu. Cái twist bà Đào là mẹ của Dương không hề giúp cho bộ phim trở nên gọn hơn mà chỉ trực tiếp khiến hình tượng của bà lẫn tình chị em tốt đẹp giữa bà và Mai trở thành công cốc. Đến khi vén màn được kéo lên thì tôi cho rằng các nhà biên kịch hoặc là không đủ khả năng xây dựng một kịch bản tròn trịa, hoặc là quá đãi bôi những kịch tính hóa trong một bộ phim thương mại.
Với những đánh giá khách quan trên, tôi xếp Mai ở hạng B. Hạng S thì không thể nào, còn hạng A thì tôi sẽ để dành chờ xem.
Thỏ Ơi! Và Kỳ Vọng Đặt Đúng Chỗ
Nhân đây cũng muốn đưa ra một dự đoán nhẹ nhẹ cho Thỏ Ơi!, tác phẩm đã hé lộ qua teaser và trailer về những mối quan hệ rắc rối giữa các nhân vật do những diễn viên trẻ đảm nhiệm như Pháo, Ly Ly, Vĩnh Đam hay Văn Mai Hương.
Với những hình ảnh đã được xem cùng tagline một nửa sự thật, chưa chắc là sự thật, tôi nghĩ rằng lần này Trấn Thành sẽ không còn cho bản thân ở vùng an toàn của các mâu thuẫn thường thấy trong gia đình và tình yêu ở thể loại hài tình cảm nữa. Thay vào đó, anh sẽ khai thác vào nhiều góc khuất mang tính xã hội như ngoại tình, thao túng hay thái nhân cách. Nếu như teaser tập trung nhiều vào nhân vật Hải Linh của Ly Ly với talkshow nói lên sự thật qua những lớp mặt nạ, thì trailer đã tiết lộ rõ hơn các nhân vật còn lại và chia thành ba cặp đôi riêng biệt.

Nhưng chưa chắc những gì được tiết lộ chính là những thứ bạn sẽ được xem, vì đây là một dự án được Trấn Thành giữ khá kín kẽ. Các mối quan hệ hoàn toàn có thể chồng chéo lên nhau và đừng nên nhận định vội về bất kỳ nhân vật nào chỉ dựa trên trailer.
Mong rằng bộ phim sẽ phân định rõ ràng được trong việc phân bổ thời lượng cho nhân vật và mối quan hệ nào là trọng điểm để tránh đi vào vết xe đổ của Bộ Tứ Báo Thủ. Việc không ngại thể hiện những mặt đen tối của con người đã được trình diện trong Mai chắc chắn sẽ được thấy trong bộ phim sắp tới này, đây là điều đáng mong chờ vì không nhiều bộ phim dám đụng chạm đến những điều tối kỵ trong xã hội. Nhưng vẫn phải đặt kỳ vọng cao vào cách xử lý tình huống của đạo diễn, vì bày bừa quá nhiều thứ trong phim sẽ dẫn tới mất phương hướng và tác phẩm sẽ trở nên thiếu chiều sâu hay không có sự nhất quán trong từng hồi của kịch bản. Còn chỗ cho cả hạng A và hạng F, bộ phim sắp tới của Trấn Thành liệu sẽ lấp vào chỗ trống nào đây?
Nhìn Lại Hành Trình Xếp Hạng Toàn Bộ Phim Của Trấn Thành
Tóm lại mà nói, Trấn Thành vẫn là một đạo diễn chịu tiếp thu những thiếu sót và không ngừng đổi mới bản thân, từ Bố Già hạng C cho tới Mai hạng B là một hành trình rõ ràng của sự tiến bộ. Nhưng kẹt giữa đó là Nhà Bà Nữ hạng D và Bộ Tứ Báo Thủ hạng D, như thể cứ tiến được một bước lại lùi về vài bước bằng những sản phẩm được làm để kịp phòng vé hơn là để kể một câu chuyện thực sự muốn kể. Chúng ta nên có cái nhìn công bằng về những tác phẩm của anh, đẹp hơn nữa là đừng làm phim để chạy KPI mà hãy làm khi thực sự muốn kể câu chuyện nào đó. Còn những lùm xùm drama thì hên xui vậy thôi.
Discussion about this post