Chào mừng các bạn đã quay trở lại với W2W Movie. Có những thị trấn trên bản đồ điện ảnh mà bạn sẽ muốn ghé thăm để nghỉ dưỡng, nhưng cũng có những địa điểm mà chỉ cần nghe tên thôi, tiếng còi báo động trong đầu bạn đã rú lên từng hồi kinh hoàng. Chào mừng đến với Silent Hill – Đồi Câm Lặng.
Nếu như trong thế giới game, Silent Hill là tượng đài bất tử của dòng game kinh dị tâm lý, nơi quái vật sinh ra từ những ẩn ức tình dục và tội lỗi cá nhân, thì khi bước lên màn ảnh rộng, đạo diễn Christophe Gans và các cộng sự đã biến những cơn ác mộng này thành một bữa tiệc thị giác máu me và tàn bạo hơn gấp bội.
Hôm nay, nhân dịp phần phim thứ 3 – Return to Silent Hill đang rục rịch đưa nỗi sợ hãi trở lại, hãy cùng chúng mình bật đèn pin lên, kiểm tra lại radio và bước vào màn sương mù để tổng hợp tất tần tật các loài quái vật đã xuất hiện trong 3 phần phim Silent Hill. Còn giờ thì Weirdo go!
Bối cảnh và sự khác biệt giữa phim và game
Trước khi đi vào từng con quái vật, chúng ta cần thống nhất một chút về lore của phim. Khác với game, nơi quái vật là sự phóng chiếu tâm lý của nhân vật chính như James hay Harry, thì trong vũ trụ điện ảnh, hầu hết quái vật đều bắt nguồn từ cơn thịnh nộ của Alessa Gillespie.
Thị trấn này bị bao phủ bởi tro bụi chứ không phải tuyết, do một đám cháy than ngầm vĩnh cửu. Và khi tiếng còi báo động vang lên, bóng tối trỗi dậy. Đó là lúc các bé cưng của Alessa đi săn. Cái hay của Silent Hill bản phim là nó làm bạn thấy mình giống một kẻ xâm nhập. Bạn không chỉ sợ vì bị rượt, mà còn sợ vì cảm giác mình đang giẫm lên nỗi đau của người khác, và nỗi đau đó có răng, có móng, có axit, có dao mổ rỉ sét.
Silent Hill (2006) và bộ sưu tập ác mộng của Alessa
Chúng ta bắt đầu với phần phim đầu tiên ra mắt năm 2006. Đây vẫn được coi là một trong những phim chuyển thể từ game xuất sắc nhất lịch sử, nhờ vào việc giữ nguyên vẹn thiết kế quái vật nhưng nâng cấp thêm rất nhiều chi tiết. Phim giống như một chuyến tham quan bảo tàng, chỉ khác là vé vào cửa được trả bằng nhịp tim, và mỗi gian phòng đều có thể bẻ gãy bạn từ bên trong.
[Chèn ảnh minh họa: Khung cảnh tro bụi phủ trắng đường phố Silent Hill, đèn đường mờ nhòe – link ảnh: https://… | Chú thích: Tro bụi thay cho tuyết, một lựa chọn khiến thị trấn vừa tĩnh vừa nghẹt]
Grey Children (Những Đứa Trẻ Tro Tàn)
Sinh vật đầu tiên chào đón Rose chính là Grey Children. Trong game Silent Hill 1, chúng được gọi là Mumbler hoặc Grey Child cầm dao nhọn. Nhưng lên phim, đạo diễn Christophe Gans muốn chúng trông đau đớn hơn. Chúng có hình dáng của những đứa trẻ nhỏ thó, làn da đen đúa nứt nẻ như than cháy dở, bên trong rực lên ánh lửa địa ngục. Chúng không cầm vũ khí, mà vũ khí chính là cơ thể chúng.
Khi chúng bám vào Rose, da thịt nóng chảy của chúng đốt cháy quần áo và da thịt cô. Tiếng khóc của chúng lai tạp giữa tiếng trẻ con và tiếng rít của loài thú hoang. Và cú đấm tâm lý nằm ở chỗ này: đây là hiện thân của những đứa bạn cùng lớp đã bắt nạt Alessa, giờ đây bị thiêu đốt vĩnh viễn trong ngọn lửa hận thù của cô bé. Bạn nhìn chúng và không biết phải gọi đó là quái vật hay một lời cáo trạng sống. Đáng thương, nhưng cũng nguy hiểm. Im lặng, nhưng tiếng khóc thì như móc thẳng vào răng bạn.
The Creepers
Không phải là Silent Hill nếu thiếu đi lũ côn trùng. The Creepers là những con bọ khổng lồ với lớp vỏ cứng như thép. Điểm kinh dị nhất mà có thể bạn đã bỏ qua khi xem lướt: nếu bạn zoom kỹ vào, khuôn mặt của chúng không phải là mặt côn trùng, mà là những khuôn mặt người méo mó đang la hét đau đớn.
Trong phim, chúng đóng vai trò như đội tiền trạm của Pyramid Head, xuất hiện để báo hiệu sự chuyển đổi không gian hoặc dọn đường cho những thứ tồi tệ hơn. Cái đáng sợ của Creepers không nằm ở cú nhảy hay bộ càng, mà nằm ở cảm giác thị trấn này không tạo ra quái vật theo kiểu sáng tạo vui vẻ. Nó nghiền nát con người, rồi trộn lại thành một thứ gì đó vừa quen vừa sai. Bạn thấy mặt người trên thân bọ, và bạn hiểu ở đây không có ranh giới sạch sẽ giữa người và quái.
The Armless Man (Lying Figure bản điện ảnh)
Một thiết kế kinh điển lấy từ Silent Hill 2. Lying Figure là một sinh vật giống người bị bọc kín trong lớp da của chính mình, trông như đang mặc một chiếc áo bó của bệnh nhân tâm thần. Nó không có tay, di chuyển co giật đầy đau đớn.
Tuy nhiên, phiên bản điện ảnh đã buff cho con này một kỹ năng cực bá đạo: phun axit tầm xa. Trong game, nó chỉ phun sương mù tầm ngắn. Còn trong phim, cú phun axit của nó mạnh đến mức có thể nung chảy cả mũ bảo hiểm bảo hộ của cảnh sát Cybil Bennett. Hình tượng này đại diện cho sự tù túng, ngột ngạt và sự đau đớn thể xác mà Alessa phải chịu đựng khi nằm bất động trên giường bệnh. Bạn thấy nó quằn quại và bạn hiểu: Silent Hill không chỉ muốn giết bạn, nó muốn bạn cảm nhận cơn đau như một ngôn ngữ.
Colin The Janitor
Con quái vật bệnh hoạn nhất và là sáng tạo riêng của đội ngũ làm phim, không có trong game: Colin. Khi còn sống, Colin là gã lao công tại trường tiểu học Midwich và là kẻ đã lạm dụng Alessa trong nhà vệ sinh. Cái chết của hắn là sự trừng phạt đích đáng. Cơ thể hắn bị trói chặt, uốn éo bởi dây kẽm gai, mắt bị mù, da thịt hoại tử.
Nhưng điểm nhấn chính là cái lưỡi. Lưỡi của Colin dài một cách vô lý và dường như bị lôi ngược từ họng ra sau đầu. Hắn di chuyển bằng cách bò trườn trên sàn nhà vệ sinh bẩn thỉu, quẫy đạp như một con giòi khổng lồ. Cảnh Colin bò về phía Rose, kéo theo những mảng tường bong tróc, thực sự là đỉnh cao của body horror. Nó tượng trưng cho sự dơ bẩn và dục vọng đê hèn của hắn. Đây là lúc Silent Hill thôi làm trò chơi rượt đuổi và bắt đầu thì thầm vào tai bạn rằng có những thứ bẩn không rửa sạch được, chỉ có thể bị phơi ra, rồi bị trừng phạt.
Dark Nurses
Không thể không nhắc đến đặc sản của Silent Hill: những cô nàng y tá. Phiên bản phim 2006 đã tạo ra một chuẩn mực mới cho loài quái vật này. Chúng mặc đồng phục y tá ngắn, gợi cảm, nhưng khuôn mặt thì biến dạng hoàn toàn, bị quấn băng hoặc thịt da nát bấy.
Điểm thú vị trong phim là cơ chế hoạt động của chúng: chúng bị thu hút bởi ánh sáng và âm thanh. Khi tắt đèn, chúng đứng yên như tượng, trạng thái ngủ đông. Nhưng chỉ cần một tiếng động nhỏ, cả một binh đoàn sẽ lao vào với những con dao mổ rỉ sét.
Vũ đạo của các diễn viên đóng vai y tá ở phân cảnh này cực kỳ xuất sắc. Những cú giật cục, vặn vẹo cơ thể tạo cảm giác vừa quyến rũ chết người, vừa phi nhân tính. Chúng đại diện cho đội ngũ y tế tại bệnh viện, những người Alessa vừa căm ghét, vừa tò mò về giới tính ở tuổi dậy thì. Nó là kiểu thiết kế khiến bạn sợ mà vẫn không dám quay đi, vì não bạn bị mắc kẹt giữa cảnh báo nguy hiểm và sự tò mò khó chịu.
Pyramid Head
Và trùm cuối của sự ngầu lòi: Pyramid Head. Mặc dù theo cốt truyện gốc của game Silent Hill 2, Pyramid Head là quái vật riêng của James Sunderland, nhưng vì tạo hình quá chất, đạo diễn Christophe Gans đã quyết định đưa hắn vào phim với vai trò người bảo vệ và đao phủ của Alessa.
Phiên bản phim cao hơn 2 mét, cơ bắp cuồn cuộn, đội mũ sắt hình tam giác nhọn hoắt và kéo lê thanh Great Knife khổng lồ. Khoảnh khắc Pyramid Head tóm lấy cô gái tên Anna, nhấc bổng cô lên và lột sạch da ngay trước cửa nhà thờ, đã trở thành huyền thoại. Hắn là hiện thân của sự nam tính độc hại, sức mạnh áp đảo và sự trừng phạt không khoan nhượng. Pyramid Head trên phim giống một bản tuyên án biết đi. Bạn có thể chạy, có thể trốn, nhưng cảm giác bị phán xét thì bám theo bạn như tiếng kéo lê kim loại trên nền gạch.
[Chèn ảnh minh họa: Pyramid Head kéo Great Knife trên nền tối, tia sáng hắt từ bên hông – link ảnh: https://… | Chú thích: Một biểu tượng vừa hấp dẫn vừa làm bạn muốn cầu nguyện cho đôi chân mình]
Silent Hill: Revelation (2012) khi quái vật vẫn cứu vớt phần phim
Bước sang phần 2, Silent Hill: Revelation (2012), dựa trên cốt truyện của Silent Hill 3. Thú thật với các bạn, về mặt kịch bản và diễn xuất, phần này là một bước lùi thảm hại so với phần 1. Tuy nhiên, công bằng mà nói, đội ngũ thiết kế quái vật vẫn làm việc rất cật lực để tạo ra những sinh vật mới cực kỳ sáng tạo và gớm ghiếc. Cảm giác như biên kịch đánh rơi linh hồn, nhưng tổ thiết kế quái vật nhặt lên và nói thôi để tụi em gánh cho.
Mannequin Spider (Nhện Ma-nơ-canh)
MVP của phần 2 chắc chắn là Mannequin Spider. Hãy tưởng tượng một con nhện khổng lồ, nhưng thay vì chân và lông lá, cơ thể nó được cấu thành từ hàng chục bộ phận của ma-nơ-canh: đầu nhựa, tay nhựa, chân nhựa cứng, khớp nối lạch cạch. Nó di chuyển nhanh nhẹn, leo trèo tường và có sở thích biến nạn nhân của mình thành ma-nơ-canh để gia nhập vào bộ sưu tập cơ thể của nó.
Đây là một thiết kế thông minh, tượng trưng cho nỗi sợ bị vật hóa của người phụ nữ, biến con người thành những con búp bê vô tri. Bạn nhìn nó và tự dưng thấy lạnh ở gáy, vì nó không chỉ giết người, nó tước đi cái quyền được là người. Và cái tiếng khớp nhựa va vào nhau nghe như tiếng cười khô khốc của một cửa hàng thời trang bị ma ám.
The Missionary (Kẻ Truyền Giáo)
Đây là sát thủ chính của giáo phái The Order. Hắn có dáng người cao gầy, đầu trọc lóc, không có mắt, miệng bị khâu kín hoặc biến dạng. Điểm đặc trưng là những lưỡi dao cong dài gắn liền vào cánh tay, biến hắn thành một cỗ máy giết người tàn bạo. Trong phim, hắn là kẻ đã giết Harry Mason. Hắn đại diện cho sự mù quáng của tín ngưỡng: không nhìn thấy, không nói chuyện, chỉ biết thực thi mệnh lệnh tàn độc.
The Missionary đáng sợ vì hắn không có khoảnh khắc do dự. Không có thương lượng. Không có nhân tính. Silent Hill đặt một kẻ như vậy vào khung hình để nhắc bạn rằng bạo lực đáng sợ nhất không phải bạo lực nóng giận, mà là bạo lực nhân danh điều thiêng liêng.
Leonard Wolf (Quái vật hầm ngục)
Leonard Wolf là cha của phản diện Claudia. Trong game, hắn là một con quái vật bơi dưới nước trông khá phèn. Nhưng lên phim, hắn được gym hóa thành một gã khổng lồ cơ bắp. Đầu hắn quấn đầy băng gạc cháy đen, và đáng sợ nhất là cánh tay phải của hắn đã biến thành một lưỡi dao xương khổng lồ. Trận đấu boss với Leonard khá kịch tính, nhưng cảm giác nó hơi hướng Resident Evil hành động hơn là chất ma mị của Silent Hill.
Dù vậy, nhìn Leonard, bạn vẫn thấy cái mùi giáo phái, mùi bạo lực và mùi trừng phạt đậm đặc. Silent Hill phần 2 có thể thiếu sự tinh tế ở vài chỗ, nhưng ít nhất quái vật vẫn đủ gớm để giữ bạn ở lại trong cơn ác mộng.
Pyramid Head (phiên bản vệ sĩ)
Pyramid Head quay trở lại, vẫn to, vẫn ngầu, nhưng vai trò thì hơi lạ. Trong phần này, hắn đóng vai trò như vệ sĩ riêng của Alessa hoặc Heather. Hắn xuất hiện để chặt tay đám tù nhân, và đỉnh điểm là màn solo với The Missionary ở cuối phim. Dù cảnh đánh nhau khá mãn nhãn, nhưng việc biến một biểu tượng của nỗi sợ hãi thành một anh hùng hành động đã khiến các fan gạo cội cảm thấy hơi sai sai.
Hắn thậm chí còn đảm nhận việc quay vòng xoay ngựa gỗ ở cuối phim. Rất chăm chỉ lao động. Bạn xem mà kiểu vừa muốn vỗ tay vì fan service, vừa muốn hỏi nhẹ là chúng ta đang ở Silent Hill hay công viên giải trí của ác mộng.
The Nurses (Y tá tái xuất)
Dĩ nhiên, các cô y tá vẫn xuất hiện. Lần này họ có một phân cảnh cụ thể hơn: đang thực hiện phẫu thuật sống cho một nạn nhân xấu số. Thiết kế vẫn giữ nguyên sự gợi cảm chết người, nhưng cơ chế nghe tiếng động được khai thác ít hơn phần 1, thay vào đó là sự tàn bạo trực diện khi cầm dao đâm chém loạn xạ.
Nếu phần 1 làm bạn sợ vì cảm giác bị săn theo âm thanh, thì phần 2 làm bạn sợ vì sự hiển nhiên của bạo lực. Không cần dụ dỗ. Không cần im lặng. Chỉ cần bạn ở đó, và dao sẽ làm phần còn lại.
Return to Silent Hill và khi nỗi sợ quay về đúng bản chất
Trong phần 3 này, ngoại trừ những quái vật là biểu tượng của phim như Pyramid Head, The Nurses, thì chúng ta có thêm những quái vật mới lần đầu tiên xuất hiện. Và không khí được hứa hẹn sẽ kéo nó về đúng hướng: nỗi sợ tâm lý, nỗi tội lỗi, và cái kiểu ám ảnh khiến bạn không chỉ sợ lúc xem, mà còn sợ cả lúc tắt màn hình.
Abstract Daddy
Ngoại hình: một khối thịt di động gớm ghiếc, trông giống như hai hình người đang trùm lên nhau trên một khung giường.
Ý nghĩa: xuất hiện trong phân đoạn của nhân vật Angela. Nó đại diện cho ký ức kinh hoàng về việc cô bị cha ruột lạm dụng tình dục. Đây là con quái vật gây ám ảnh nhất về mặt tâm lý trong phim.
Abstract Daddy không cần đuổi theo bạn bằng tốc độ. Nó chỉ cần tồn tại. Nó là một hình ảnh bạn không thể lãng mạn hóa, không thể cosplay cho vui, không thể gọi là ngầu. Nó bẩn, nó đau, nó làm người xem khó thở vì phải nhìn thẳng vào một thứ mà bình thường ta hay né. Silent Hill giỏi nhất ở chỗ này: nó không chỉ cho bạn quái vật, nó cho bạn nguyên nhân sinh ra quái vật, và đôi khi nguyên nhân còn đáng sợ hơn cả móng vuốt.
Mandarin (hoặc Creeper biến thể)
Ngoại hình: những sinh vật giống bọ hoặc quái vật leo trèo dưới các song sắt hoặc lưới kim loại, tấn công James từ phía dưới hoặc trên trần nhà.
Mandarin mang lại cảm giác bị bao vây theo kiểu không gian phản bội. Bạn tưởng dưới chân là sàn. Không, dưới chân là miệng. Bạn tưởng trần nhà là nơi trú ẩn. Không, trần nhà là nơi có thứ đang bám sát bạn như một lời nhắc rằng trong Silent Hill, hướng nào cũng có thể là hướng sai. Những biến thể kiểu này đặc biệt hiệu quả vì nó biến kiến trúc thành cái bẫy. Thị trấn không chỉ chứa quái vật, thị trấn tự thân là một sinh vật.
Mary’s Monster
Trong các phân cảnh cuối, James phải đối mặt với một thực thể quái dị mang khuôn mặt hoặc hình dáng biến đổi của Maria. Nó đại diện cho sự phán xét cuối cùng và việc James không thể buông bỏ quá khứ.
Đây là kiểu quái vật đánh thẳng vào tim. Vì nó không chỉ ghê, nó còn quen. Nó mang cái mặt của thứ bạn yêu, hoặc thứ bạn tưởng bạn yêu, rồi biến thành một câu hỏi không dễ trả lời. James đối đầu với Mary’s Monster nghĩa là James đối đầu với chính cái phần trong mình cứ cố bám vào, cứ cố kể lại câu chuyện theo cách đỡ tội nhất. Silent Hill không cho bạn lối thoát bằng việc chạy nhanh hơn. Nó bắt bạn đứng lại và nhìn.
Lying Figure trở lại và lần này đông như kiến
Trong Return to Silent Hill, nỗi ám ảnh mang tên Lying Figure (Hình Nhân Không Tay) đã chính thức quay trở lại. Không còn là vai phụ mờ nhạt, lần này chúng xuất hiện dày đặc, bao vây James Sunderland trên mọi ngả đường sương mù.
Với lớp da xám ngoét bó chặt như chiếc áo người điên và dáng đi vặn vẹo đau đớn, chúng là hiện thân sống động cho sự tù túng và ngột ngạt mà người vợ Mary phải gánh chịu những ngày cuối đời. Đừng để vẻ ngoài khổ sở đó đánh lừa, sự hung hãn đã được nâng cấp và những cú phun axit chết người của chúng trong phần này sẽ là chướng ngại vật kinh hoàng nhất cản bước hành trình chuộc tội của James.
Có một cái rất Silent Hill ở đây: cùng một quái vật, nhưng khi đặt vào bối cảnh tội lỗi của James, nó đổi sắc. Nó không chỉ là nỗi đau thể xác nữa, nó thành nỗi đau đạo đức. Mỗi bước James đi là một bước bị xét hỏi.
Mannequin Spider trở lại với hình dạng thật sự
Nếu sau khi xem xong phần 2 bạn có tò mò về hình dạng thật sự của Mannequin Spider thì trong phần 3 này chúng đã trở lại với hình dạng thật sự của mình.
Nhiều khán giả thường lầm tưởng sinh vật này được làm từ nhựa cứng, nhưng nếu soi kỹ vào những thước phim cận cảnh, chúng ta sẽ thấy một sự thật rùng rợn hơn. Lớp vỏ của nó mang kết cấu thịt người nhợt nhạt, những cái đầu trên cơ thể nó vẫn là khuôn mặt người với biểu cảm đau đớn, chứ không hề vô tri. Nó giống như một khối thịt sống hỗn độn đang trong quá trình chuyển hóa – một ranh giới gớm ghiếc giữa da thịt con người và vật thể vô hồn. Chính cái nhìn trần trụi, nhớp nhúa này mới là thứ khiến nó trở nên ám ảnh hơn cả những con búp bê nhựa thông thường.
Đây là lúc phần 3 hứa hẹn sẽ chơi trò tâm lý đúng nghĩa: nó không chỉ làm bạn giật mình, nó làm bạn ngồi yên và cảm thấy không ổn. Vì khi một khuôn mặt người đau đớn bị gắn vào cơ thể nhện, bạn không còn xem đó là con vật. Bạn thấy một con người bị biến đổi. Và câu hỏi bật ra là: ai làm, làm vì cái gì, và còn bao nhiêu người đã bị làm như vậy.
Nhận xét: sự tiến hóa trong tư duy thiết kế quái vật qua 3 phần phim
Nhìn lại hành trình của Silent Hill trên màn ảnh rộng, chúng ta thấy một sự tiến hóa rõ rệt trong tư duy thiết kế quái vật.
Ở phần 1 (2006), quái vật là hiện thân của nỗi đau thể xác. Chúng ta có những đứa trẻ bị thiêu đốt, những hình nhân không tay quằn quại trong axit. Chúng đáng thương nhiều hơn là đáng ghét, đại diện cho sự thống khổ của Alessa. Nỗi sợ ở đây là nỗi sợ nhìn thấy đau đớn bị vật chất hóa thành da thịt nứt nẻ và tiếng khóc.
Sang phần 2 (2012), phong cách chuyển sang nỗi sợ vật hóa. Điển hình là con Nhện Ma-nơ-canh – một khối kết cấu phức tạp giữa thịt và nhựa, biến con người thành vật vô tri. Tuy nhiên, phần này bị đánh giá là hơi sa đà vào tính hành động và phô trương kỹ xảo. Nó cho bạn nhiều chuyển động, nhiều đánh nhau, nhiều cảnh để thở gấp, nhưng lại thiếu cái dư âm ma mị khiến bạn lạnh sống lưng khi nhìn một góc tường trống.
Và đến phần 3, chúng ta thấy sự trở lại của nỗi sợ tâm lý. Quái vật không còn quá cồng kềnh hay nhiều chân tay, mà trở nên người hơn, tăm tối hơn. Việc chúng sở hữu đôi mắt để quan sát thay vì chỉ lao vào cắn xé cho thấy Silent Hill đã quay về đúng bản chất: một tòa án lương tâm, nơi quái vật là những cai ngục đang soi xét tội lỗi của James Sunderland. Đơn giản hơn, nhưng ám ảnh hơn gấp bội.
Lời kết: quái vật không chỉ để hù, mà để phán xét
Các bạn thấy đấy, quái vật trong phim Silent Hill không chỉ đơn thuần là những cục thịt biết đi hù dọa người xem. Ở phần 1, chúng là nỗi đau và thù hận (Grey Children, Colin). Ở phần 2, chúng là sự vật hóa và tín ngưỡng mù quáng (Mannequin Spider, Missionary). Và ở phần 3, chúng là tội lỗi và tình yêu nhuốm màu bệnh hoạn. Mỗi con quái vật lại tượng trưng cho một tội lỗi của con người.
Mỗi phần phim ta lại được đạo diễn nhắc nhở về những tội ác đó, những điều sai trái luôn tồn đọng thông qua hình ảnh những con quái vật gớm ghiếc.
Vậy đâu là con quái vật khiến bạn mất ngủ nhất trong vũ trụ điện ảnh Silent Hill? Là nụ cười không mắt của đám y tá? Cái lưỡi kinh tởm của Colin? Hay vẻ nam tính chết người của Pyramid Head? Hãy để lại bình luận bên dưới cho W2W biết nhé. Còn giờ thì W2W OUT!
Discussion about this post