Những lần Family Guy phá vỡ bức tường thứ 4

Các cậu có bao giờ hồi bé ngồi trước màn hình TV, nhìn mấy thế giới hoạt hình đầy nắng, đầy cỏ xanh, trời cao trong vắt mà ước một điều rất ngớ ngẩn không. Rằng giá mà mình có thể nhảy xuyên qua màn hình để bước vào đó một lần thôi cũng được. Không cần làm nhân vật chính, không cần có siêu năng lực, chỉ cần được đứng giữa thế giới ấy, hít một hơi không khí và gặp gỡ mấy nhân vật mình yêu thích là đủ mãn nguyện rồi.

Tớ từng mơ như vậy đấy. Chắc không chỉ riêng tớ đâu.

Nhưng rồi lớn lên, mình hiểu ra rằng hoạt hình là hoạt hình, đời thực là đời thực. Hai thế giới đó không bao giờ giao nhau được. Thế giới kia chỉ tồn tại vì có người vẽ, có người lồng tiếng, có người dựng kịch bản. Nó không thật. Và mình thì không thể bước vào một thứ không thật.

Thế nhưng Family Guy lại đi theo một hướng rất khác. Nếu khán giả không thể bước vào thế giới hoạt hình, thì tại sao không để chính thế giới hoạt hình bước ra ngoài. Và cây cầu nối giữa hai bên chính là thứ được gọi là bức tường thứ 4.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau nhìn lại những lần Family Guy phá vỡ bức tường thứ 4 một cách công khai, vô duyên, có chủ đích và đôi khi là vô cùng khó đỡ. Không phải để khoe kỹ thuật kể chuyện, mà để nhắc người xem rằng: đây chỉ là một bộ phim, và nó biết rất rõ điều đó.

Bức tường thứ 4 là gì

Bức tường thứ 4 là một khái niệm xuất phát từ sân khấu kịch cổ điển. Một sân khấu có ba bức tường vật lý bao quanh, còn mặt hướng ra khán giả được coi là bức tường thứ tư vô hình. Các diễn viên hành động như thể bức tường ấy tồn tại, như thể họ không hề biết có khán giả đang ngồi xem mình.

Khi bức tường thứ 4 bị phá vỡ, nhân vật sẽ trực tiếp thừa nhận sự tồn tại của khán giả. Họ có thể nhìn thẳng vào ống kính, nói chuyện với người xem, hoặc tương tác với những yếu tố thuộc về thế giới thật.

Trong nhiều bộ phim, phá bức tường thứ 4 được dùng rất dè chừng. Nó thường mang ý nghĩa đặc biệt, hoặc được sử dụng như một điểm nhấn hiếm hoi. Nhưng với Family Guy, đó gần như là… thói quen.

Family Guy không chỉ phá bức tường thứ 4, mà còn kéo luôn nhà sản xuất, họa sĩ, người quay phim, quảng cáo, thậm chí cả phim khác của Fox vào trong thế giới của mình. Mọi ranh giới đều có thể bị xé bỏ nếu Seth MacFarlane thấy nó đủ buồn cười.

1. Peter’s Progress và đám cưới bị quảng cáo cướp sóng

Peter’s Progress bắt đầu khá bình thường, thậm chí mang hơi hướng sử thi. Madame Claude, bà thầy bói người Jamaica, lần lượt hé lộ tiền kiếp của từng nhân vật. Joe từng là bạch tuộc, Quagmire từng là sát nhân, còn Peter thì được tiết lộ là Griffin Peterson, người sáng lập thị trấn Quahog.

Câu chuyện lập tức quay về nước Anh thế kỷ 17, nơi Griffin Peterson bị vua Stewart III tước đoạt người yêu, bị đày sang Tân Thế Giới, rồi xây dựng nên Quahog từ hai bàn tay trắng. Mọi thứ nghe có vẻ rất bi tráng, rất cảm lạnh, đúng kiểu một câu chuyện tình vượt thời gian.

Nhưng Family Guy không bao giờ cho phép cảm xúc kéo dài quá lâu.

Ngay trong lễ cưới giữa Stewart và Lady Redbush, khi nhà vua đang phát biểu, một đoạn quảng cáo phim của Fox đột nhiên chen ngang. Không phải kiểu cắt cảnh mềm mại, mà là quảng cáo bật lên thẳng mặt người xem.

Điều đáng nói là chính nhân vật trong phim cũng nhận ra điều đó. Nhà vua bực bội phàn nàn rằng lễ cưới của ta đang diễn ra, làm ơn đừng chen quảng cáo vào. Câu nói ấy không chỉ là lời thoại, mà là lời than hộ cả khán giả.

Chưa dừng lại ở đó, khi nhà vua vừa mỉa mai rằng ít ra cũng không phải kiểu quảng cáo gọi cả dàn diễn viên ra nhảy múa, thì đúng như lời nguyền, một quảng cáo khác hiện ra, với cả nhóm diễn viên phim Shoving Buddies nhảy múa lố bịch.

Cảnh này không chỉ phá vỡ bức tường thứ 4, mà còn chọc thẳng vào việc chính Fox tự quảng cáo phim của mình một cách vô duyên. Family Guy ở đây giống như đang vừa đóng phim, vừa quay sang nhìn khán giả và nói: tụi tôi biết điều này rất lố, và tụi tôi cố tình làm vậy đấy.

2. The Movement và khi The Simpsons bị kéo vào bằng… máy quay

The Movement là một tập phim vừa hài vừa mang màu sắc châm biếm xã hội. Peter vô tình quỳ xuống sân bóng vì đau bụng, nhưng lại bị hiểu nhầm là đang phản đối bạo lực cảnh sát. Từ một tai nạn sinh lý, Peter trở thành biểu tượng đấu tranh.

Anh được tung hô, được mời ký hợp đồng quảng cáo, được coi là người đại diện cho công lý. Nhưng càng nổi tiếng, động cơ thật sự của Peter càng lộ rõ. Không phải lý tưởng, mà là tiền và sự chú ý.

Song song với tuyến truyện đó là một trong những pha phá bức tường thứ 4 rất duyên. Khi Carter cần tìm huấn luyện viên bóng chày mới, máy quay bất ngờ lia sang Homer Simpson đang ngồi trên khán đài. Homer nhận ra mình đang bị quay và quát lên rằng anh đang trong kỳ nghỉ.

Điều buồn cười nằm ở chỗ: phim hoạt hình thì cần gì người quay phim. Nhưng Family Guy cố tình tạo ra sự tồn tại của máy quay để phá vỡ logic đó. Máy quay trở thành một nhân vật vô hình, nhưng đủ quyền lực để kéo Homer từ thế giới The Simpsons sang.

Đây là một kiểu phá bức tường thứ 4 rất tinh tế. Không cần nhân vật nói chuyện với khán giả, chỉ cần thừa nhận rằng có người đang quay họ, là đủ để phá tan ảo giác.

3. Quagmire and Meg và họa sĩ bị lôi thẳng vào phim

Trong tập Quagmire and Meg, câu chuyện xoay quanh nỗi lo của Peter khi Quagmire theo đuổi Meg. Ban đầu, mọi thứ còn nằm trong phạm vi gia đình. Nhưng khi Meg và Quagmire lái xe đến căn nhà gỗ, Peter và Lois đuổi theo thì gặp phải một tình huống rất lạ: tắc đường.

Lý do tắc đường không phải tai nạn, không phải công trình, mà vì… họa sĩ chưa vẽ xong con đường. Cả dòng xe phải dừng lại chờ phần đường còn trắng được hoàn thiện.

Peter bức xúc đến mức hét vọng sang thế giới thật. Ngay lập tức, một cây gậy từ đâu đó chọc vào ông họa sĩ đang ngủ, đánh thức ông dậy để vẽ nốt con đường.

Đây là một trong những khoảnh khắc phá bức tường thứ 4 thô bạo nhưng cực kỳ hiệu quả. Family Guy không chỉ thừa nhận rằng thế giới của họ được vẽ ra, mà còn biến người vẽ thành một phần của câu chuyện. Mọi logic bị bẻ cong hoàn toàn, nhưng lại hợp lý theo cách rất Family Guy.

4. PeTerminator và máy quay trở thành kẻ gây khó chịu

PeTerminator là tập phim hỗn loạn bậc nhất. Parody The Terminator, kết hợp du hành thời gian, Rick and Morty, Instagram, các phiên bản tương lai và một cuộc chiến không hồi kết chỉ vì một bình luận mỉa mai.

Giữa mớ hỗn độn đó, có một khoảnh khắc rất nhỏ. Khi Stewie chạy trốn Terminator Peter, máy quay lia quá gần và đập thẳng vào mặt cậu. Stewie lập tức cáu kỉnh, nhìn thẳng vào ống kính và tỏ ra khó chịu với người quay phim.

Khoảnh khắc này khiến máy quay không còn là công cụ vô hình nữa, mà là một thực thể có thể mắc sai lầm. Nó cũng nhắc người xem rằng mọi thứ bạn đang thấy đều là một sản phẩm được ghi lại, dựng lên và hoàn toàn có thể bị lỗi.

5. Whistle While Your Wife Works và cú ngã ngay trong intro

Phần intro của Family Guy vốn được coi là bất khả xâm phạm. Nhưng không, tập này phá luôn cả intro.

Khi cả gia đình đang nhảy múa như thường lệ, Peter bất ngờ ngã lăn từ cầu thang xuống. Mọi người dừng lại hỏi thăm, còn Peter thì la hét đau đớn giữa phim trường. Những người làm phim phía sau cũng lộ diện, hoang mang không kém.

Stewie xuất hiện trước ống kính, đề nghị người quay nên cắt đoạn này đi. Nhưng tất nhiên là không ai cắt cả. Và chính sự không cắt đó mới làm nên giá trị của khoảnh khắc.

Family Guy cho thấy rằng ngay cả những phần tưởng như chỉ để cho đủ, cũng có thể trở thành chất liệu để phá bức tường thứ 4.

Kết

Family Guy không phá bức tường thứ 4 để khoe sự thông minh. Họ phá nó để gây cười, để troll, để tự trào và để nói rằng đừng quá nghiêm túc với những gì đang xem.

Bộ phim luôn nhắc nhở khán giả rằng đây chỉ là một show hoạt hình, được làm ra bởi con người, với đầy rẫy lỗi logic, sự vô duyên và những quyết định kỳ quặc. Và chính điều đó lại khiến Family Guy trở nên khác biệt.

Và đó là năm khoảnh khắc tiêu biểu mà Family Guy đã vượt qua bức tường thứ 4. Nếu các cậu còn nhớ thêm khoảnh khắc nào khác, đừng ngại chia sẻ cùng W2W nhé.